Σέριφος: Η ζωντανή ιστορία των μεταλλείων από το Cycladic Identity

 

Mεταλλωρύχοι σε διάλειμμα για κολατσιό στη θέση εξόρυξης “Αετοί”. (Συλλογή Στέφανου Εξαδάκτυλου, 1957)

...αναδημοσίευση από το www.ertnews.gr...

Στους δρόμους των μεταλλωρύχων βαδίζει το Cycladic Identity διασώζει τη βιωματική ιστορία των Μεταλλείων της Σερίφου μέσα από πρόγραμμα που πραγματοποίησε η Εταιρία Φίλων Πολιτιστικής Κληρονομιάς και Περιβάλλοντος «Η Σέριφος».

Ο τόπος που δόθηκε η αιματηρή και κομβική μάχη για την εφαρμογή του οκτάωρου στην Ελλάδα, ποτισμένος με ιδρώα και αίμα γενεών, μεταφέρεται σαν ιστορική μνήμη.

Όπως αναφέρει το Cycladic Identity: «Αφηγήσεις πρώην μεταλλωρύχων της Σερίφου, μαρτυρίες ζωής των ίδιων και μελών των οικογενειών τους διασώζει το πρόγραμμα "Η ζωντανή ιστορία των μεταλλείων Σερίφου" που υλοποίησε η Εταιρία Φίλων Πολιτιστικής Κληρονομιάς και Περιβάλλοντος "Η Σέριφος", με τη χρηματοδότηση του Cycladic Identity του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης.

Mεταλλωρύχοι στα τέλη του 19ου αιώνα. (Οικογενειακό Αρχείο Άννας Γρώμαν)

Μεταλλεργάτες που μικρά παιδιά και έφηβοι μπήκαν στις στοές, αγωνίστηκαν σκληρά, ένιωσαν τον κίνδυνο ή έχασαν συντρόφους, αποκτούν φωνή και οι ιστορίες τους είναι πλέον διαθέσιμες στις ιστοσελίδες της Εταιρείας Φίλων Σερίφου www.serifosfriends.gr και του Cycladic Identity www.cycladicidentity.gr.

Το λεύκωμα "Η ζωντανή ιστορία των μεταλλείων Σερίφου".

Το έργο «Η ζωντανή ιστορία των μεταλλείων Σερίφου» έχει στόχο την καταγραφή, διατήρηση και ανάδειξη της ζωντανής βιωματικής ιστορίας των μεταλλείων της Σερίφου που έχει σφραγίσει την ταυτότητα του νησιού, μέσα από μαρτυρίες των μεταλλωρύχων και των απογόνων τους, σε συνδυασμό με ιστορικό και ιδιωτικό αρχειακό υλικό. Σκοπός είναι η προστασία αυτής της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς που διαμόρφωσε την ιστορία τoυ νησιού, από την προϊστορική εποχή έως σήμερα».

Εργάτριες στη χειροδιαλογή σιδηρομεταλλεύματος στον ιμάντα μεταφοράς της σκάλας φόρτωσης του Κουταλά. (Συλλογή Αντώνη Ζ. Φραγκίσκου)

Συνεχίζοντας επισημαίνεται ότι: «Η εξορυκτική δραστηριότητα στο νησί ανάγεται στην 3η χιλιετία π.Χ., με τον 6ο αιώνα π.Χ. να σηματοδοτεί τη μεγάλη ακμή της Σερίφου, και συνεχίστηκε μέσα από τη ρωμαϊκή, την ενετική και τη νεότερη ελληνική περίοδο, ως το οριστικό κλείσιμο των μεταλλείων το 1963. Στην ιστορία αυτή ξεχωρίζει η Μεγάλη Απεργία της Σερίφου (1916), ένα γεγονός-ορόσημο που ανέδειξε τις ιδιαίτερα σκληρές συνθήκες κάτω από τις οποίες δούλευαν καθημερινά οι μεταλλωρύχοι και οδήγησε στην καθιέρωση του 8ώρου στην Ελλάδα.

Ξενάγηση στη σκάλα των μεταλλείων στο Μέγα Λιβάδι Σερίφου.

Για δεκαετίες, η βιωματική ιστορία των μεταλλείων της Σερίφου διασωζόταν κυρίως μέσα από τις προφορικές αφηγήσεις των ανθρώπων που έζησαν και εργάστηκαν εκεί. Καθώς όμως οι γενιές παρέρχονται, οι μαρτυρίες αυτές έπρεπε να καταγραφούν πριν χαθούν οριστικά. Έτσι, με τη στήριξη του Cycladic Identity, δημιουργήθηκε ένα ψηφιακό αρχείο με σπάνιο αρχειακό υλικό, ιστορικά τεκμήρια, φωτογραφίες και προφορικές μαρτυρίες που θα εμπλουτίζεται διαρκώς.

Το αρχείο περιλαμβάνει 11 video (10 με τις προφορικές μαρτυρίες μεμονωμένων μεταλλωρύχων και απογόνων τους και ένα με όλους τους μεταλλωρύχους μαζί), ένα λεύκωμα (έντυπο και ψηφιακό) με 250 φωτογραφίες, σπάνια έγγραφα και δημοσιεύματα εκείνης της εποχής και QR codes σε ιστορικά σημεία των μεταλλείων, συνδέοντάς τα με τις αντίστοιχες προφορικές μαρτυρίες.

Φόρτωση στην παλιά ξύλινη σκάλα της ανατολικής πλευράς του Μ. Λιβαδιού, 1890-1893. (Οικογενειακό Αρχείο Άννας Γρώμαν).

Το πρόγραμμα παρουσιάστηκε στους κατοίκους της Σερίφου σε μια εκδήλωση που περιελάμβανε μεταξύ άλλων συζήτηση στρογγυλής τραπέζης με τους ίδιους τους μεταλλωρύχους αλλά και ξενάγηση στους τόπους των μεταλλείων στο Μέγα Λιβάδι, με αναφορά στην ιστορία, τη σημερινή κατάσταση και την προσπάθεια διάσωσης αυτών των μοναδικών μνημείων βιομηχανικής κληρονομιάς του νησιού».

Σχετικά θέματα

Οδοιπορικό στους δρόμους των μεταλλωρύχων της Σερίφου του 1916 (φωτορεπορτάζ)

Σέριφος: Βάδισαν στους δρόμους των μεταλλωρύχων για τρίτη φορά – Εκδηλώσεις Τιμής και Μνήμης

Η Σέριφος τίμησε τους πεσόντες του 1916 στη μάχη για το οκτάωρο

21η Αυγούστου 1916: H αιματηρή απεργία στη Σέριφο και η πρώτη εφαρμογή του οχτάωρου στην Ελλάδα

Έρευνες πριν και μετά τις παρελάσεις

 Δεν ξέρουμε ποιοι προπονητές θα προλάβουν την παρέλαση της 28ης Οκτωβρίου, ή θα κουνήσουν μαντιλι, πάντως εμείς και πριν την παρέλαση και για πολύ καιρό μετά από αυτήν, εδώ θα είμαστε.

Άρα ο πρωινός σας καφές το Σαββατοκύριακο θα συνδυαστεί και πάλι με την ανάγνωση των ερευνών που ετοιμάζουμε για εσάς.

Συντονιστειτε διαδικτυακά με το blog μας και εντυπως με τα βιβλία μας.

Υ.Γ ιστορικά, λίγες παρελάσεις κάναμε κέφι, πχ αυτές που γίνονταν στις τελετές έναρξης των εργατικών Ολυμπιάδων.

Iστορική ύβρις και μεγάλη πολιτική πρόκληση

 

ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΔΙΕΚΔΙΚΗΣΗΣ ΤΩΝ ΟΦΕΙΛΩΝ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

https://esdoge.gr/

Αθήνα, 11 Οκτωβρίου 2026

82η ΕΠΕΤΕΙΟΣ ΤΗΣ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗΣ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΑΠΟ ΤΟ ΝΑΖΙΣΤΙΚΟ ΖΥΓΟ: ΟΙ ΓΕΡΜΑΝΟΙ ΞΑΝΑΡΧΟΝΤΑΙ!

«...Βρήκαμε τους δρόμους σκεπασμένους από μιαν ανθρώπινη πλημμύρα, έτσι που το αυτοκίνητό μας δεν μπορούσε ν΄ ανοίγει, παρά με δυσκολία, το δρόμο του. Ποτέ δεν είδα ανθρώπους κυριαρχημένους από τέτοια χαρά και τέτοιο ενθουσιασμό». (Ρόλαντ Χάμπε, πράκτορας της γερμανικής αντικατασκοπείας στην κατεχόμενη Ελλάδα).

Την Πέμπτη 12 Οκτωβρίου 1944 η Αθήνα λυτρώθηκε από το ναζιστικό εφιάλτη. Μετά από 1264 εφιαλτικές ημέρες βάρβαρης Κατοχής αλλά και μεγαλειώδους Εθνικής Αντίστασης, ο λαός της Αθήνας υποδέχθηκε την ελευθερία του με μια πρωτόγνωρη έκρηξη χαράς και δίκαιης υπερηφάνειας για τους σκληρούς αγώνες και τις θυσίες του. 

Είναι γεγονός αναμφισβήτητο ότι η Εθνική μας Αντίσταση, με πρωταγωνιστή το ΕΑΜ και τη συμβολή όλων των αντιστασιακών οργανώσεων, είχε μνημειώδη επιτεύγματα που δικαίως θέτουν τον Ελληνικό Λαό στην πρωτοπορία της Αντιφασιστικής Νίκης των Λαών. Είναι χαρακτηριστικό ότι τα ξημερώματα της 13ης Οκτωβρίου 1944 ο ΕΛΑΣ με τη Μάχη της Ηλεκτρικής στο Κερατσίνι έσωσε το λεκανοπέδιο Αττικής από το χάος, που ήθελαν να το βυθίσουν οι αποχωρούντες Γερμανοί στο πλαίσιο της ναζιστικής πολιτικής «καμένης γης».

Όμως, ογδόντα δύο χρόνια μετά την απελευθέρωση της Ελλάδας, η καθοριστική συμβολή της Ελλάδας στην Αντιφασιστική Νίκη των Λαών δεν έχει ακόμη εμπράκτως αναγνωριστεί, δεδομένου ότι η Γερμανία, παραβιάζοντας ακόμη και την ίδια της την υπογραφή στη Συνθήκη του Λονδίνου του 1953, αρνείται να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της απέναντι στην Ελλάδα για τα αποτρόπαια εγκλήματα της ναζιστικής Γερμανίας στην Ελλάδα: το λιμό της Κατοχής, τις σφαγές αμάχων και τα Ολοκαυτώματα, την εξολόθρευση της Εβραϊκής κοινότητας, τη μεθοδική λεηλασία του πλούτου, την αρπαγή των αρχαιολογικών και πολιτισμικών θησαυρών της πατρίδας μας, την καταστροφή των δημόσιων και ιδιωτικών υποδομών, την καταναγκαστική εργασία και κάθε είδους δοκιμασία στην οποία υπέβαλαν τον Ελληνικό Λαό. Επιπλέον, το Βερολίνο επιχειρεί να πλαστογραφήσει την Ιστορία και να υπονομεύσει τη διεκδίκηση των γερμανικών οφειλών. 

Πριν λίγους μήνες, μάλιστα, το γερμανικό κράτος επιχείρησε ανενδοίαστα να οργανώσει μία εκδήλωση για τις εμβληματικές φωτογραφίες της εκτέλεσης των 200 πατριωτών κομμουνιστών της Καισαριανής με στόχο να θέσει υπό τον έλεγχό του την ιστορική μνήμη της Εθνικής μας Αντίστασης. Ευτυχώς η κατάπτυστη αυτή εκδήλωση τελικά ακυρώθηκε από τους ίδιους τους διοργανωτές της μετά τις εύλογες αντιδράσεις του Εθνικού Συμβουλίου, Αντιστασιακών Οργανώσεων και πολιτών.

Τώρα, οι Γερμανοί ξανάρχονται! Και επιχειρούν να «γιορτάσουν» με το δικό τους τρόπο την απελευθέρωση της Αθήνας από τα γερμανικά στρατεύματα Κατοχής, γεγονός που συνιστά ωμή πρόκληση δεδομένου ότι η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας δεν έχει αναλάβει ακόμη την ευθύνη για τα ναζιστικά εγκλήματα στην Ελλάδα. 

Η πρόκληση γίνεται ακόμη μεγαλύτερη καθώς στην αφίσα του Συνεδρίου που οργανώνουν κυριαρχεί η πιο προπαγανδιστική γερμανική φωτογραφία της Κατοχής! Η περιβόητη αυτή φωτογραφία αναπαριστά μία τεράστια πολεμική σημαία της Βέρμαχτ να δεσπόζει στον ιερό βράχο της Ακρόπολης. Είναι, δε, τόσο μεγάλο το μέγεθος αυτής της σημαίας στην κατάπτυστη αφίσα των διοργανωτών, που μπροστά της ο Παρθενώνας, το σύμβολο του κλασικού πολιτισμού και της δημοκρατίας φαντάζει μικρός και ασήμαντος!..

Δυστυχώς όμως, η ύβρις δεν σταματά στην αφίσα. Στο Συνέδριο δεσπόζει η εισήγηση ενός νέου Γερμανού ιστορικού, που συστηματικά λειτουργεί ως εγκάθετος του Βερολίνου στην Ελλάδα, η οποία φέρει τον τίτλο: «“I wish I had been there when the flag was raised on the Acropolis”. Horizons of Imagination and Reality of the German Occupation of Greece (1941-1944/45)», δηλαδή «“Μακάρι να ήμουν εκεί όταν υψώθηκε η σημαία στην Ακρόπολη”. Ορίζοντες της φαντασίας και πραγματικότητα της γερμανικής κατοχής στην Ελλάδα (1941-1944/45).»! Ένας τίτλος εισήγησης, στην καλύτερη περίπτωση αμφίσημος, που σε συνδυασμό με την προπαγανδιστική ναζιστική αφίσα, παραπέμπει σε κρυφό θαυμασμό της ναζιστικής κυριαρχίας… 

Εμείς ως Έλληνες δημοκράτες, όπως και κάθε δημοκράτης και αντιφασίστας, θα ευχόμασταν να ήμαστε εκεί, στην Ακρόπολη, στις 30 Μαΐου 1941 όταν οι Μανώλης Γλέζος και Λάκης Σάντας κατέβασαν και κουρέλιασαν τη σβάστικα που μόλυνε τον Ιερό Βράχο. Μία από τις πιο εμβληματικές αντιστασιακές ενέργειες στην κατεχόμενη Ευρώπη, που ανύψωσε το φρόνημα των σκλαβωμένων λαών και συνέβαλε καταλυτικά στην ανάπτυξη του ρωμαλέου κινήματος της Εθνικής και της Ευρωπαϊκής Λαϊκής Αντίστασης.

Επιπλέον, είναι τεκμηριωμένος ιστορικά ο ρόλος πολλών μελών του Γερμανικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου που εμφανίστηκαν αρχικά στην προπολεμική Ελλάδα ως αρχαιολόγοι και επανεμφανίστηκαν στην Κατοχή με τη στολή Γερμανού Αξιωματικού της Βέρμαχτ. Είναι σε όλους γνωστή η συστηματική αρπαγή αρχαιοτήτων από τους κατακτητές, με πρωταίτιο το Γ’ Ράιχ, όπως και οι παράνομες ανασκαφές σε ελληνικούς αρχαιολογικούς χώρους της Γερμανικής «Στρατιωτικής Υπηρεσίας Προστασίας των Μνημείων της Τέχνης», της «Ερευνητικής Εταιρείας» του Χίμλερ και του «Ειδικού Σώματος» του Ρόζενμπεργκ, παρά τις ηρωικές προσπάθειες των Ελλήνων αρχαιολόγων. 

Θα αναμέναμε, συνεπώς, από τα σημερινά μέλη του Γερμανικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου να αποδομήσουν ξεκάθαρα τις παραπάνω εγκληματικές ναζιστικές πρακτικές και όχι να τις συζητούν δήθεν «ουδέτερα». Εκτός αν ανομολόγητος στόχος τους είναι το ξέπλυμα της ναζιστικής Γερμανίας για τα εγκλήματα πολέμου και τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.

Τέλος, η έκθεση που εγκαινιάζεται ανήμερα της επετείου απελευθέρωσης της Αθήνας από το ναζιστικό ζυγό, που αποτελεί, όπως δηλώνουν οι οργανωτές, «καρπό της συνεργασίας του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου και του Γερμανικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου Αθηνών (DAI Αθηνών)» φέρει τον σκανδαλώδη τίτλο: «Διαιρεμένο παρελθόν. Ελληνογερμανικές σχέσεις σε σκοτεινούς καιρούς». Δηλαδή η βάρβαρη ναζιστική και φασιστική Κατοχή, που αποδεκάτισε τον ελληνικό πληθυσμό και κατέστρεψε τη χώρα μας, υπονομεύοντας το μέλλον πολλών γενεών, μετατρέπεται από τους οργανωτές σήμερα σε απλή ελληνογερμανική «διαίρεση»! Τα λόγια περιττεύουν!..

Καλούμε το Υπουργείο Πολιτισμού της Ελληνικής Δημοκρατίας να σεβαστεί την Ιστορία αυτού του τόπου και να αποσύρει άμεσα την αιγίδα του και κάθε υποστήριξη από τις επαίσχυντες αυτές εκδηλώσεις. Και να ζητήσει άμεσα τον επαναπατρισμό του συνόλου των αρπαγέντων από τη Γερμανία, τη Βουλγαρία και την Ιταλία ελληνικών αρχαιολογικών και πολιτισμικών θησαυρών.

Η Ελληνική Δημοκρατία, καλείται να υλοποιήσει, χωρίς άλλη αναβολή, την ιστορική απόφαση της Βουλής των Ελλήνων της 17ης Απριλίου 2019 προχωρώντας στη σθεναρή και συστηματική διεκδίκηση των γερμανικών οφειλών. Οι πρόσφατες, θετικές δηλώσεις του Προέδρου της Δημοκρατίας Κωνσταντίνου Τασούλα, κατά τις εκδηλώσεις μνήμης των Ολοκαυτωμάτων της Βιάννου και των Λυγκιάδων, χρειάζεται να συνοδευθούν από ένα σαφές χρονοδιάγραμμα ενεργειών από την Ελληνική Κυβέρνηση. Δεν υπάρχει άλλο περιθώριο για κωλυσιεργία ή παιχνίδια εντυπώσεων με το ιερό ζήτημα της διεκδίκησης των γερμανικών οφειλών.

Σε αντίθεση με τους σιτιζόμενους από τα περιβόητα γερμανικά ταμεία, που πασχίζουν για την πλαστογράφηση της Ιστορίας και στηρίζουν τον επανεξοπλισμό της Γερμανίας, ο οποίος προμηνύει δεινά σε ολόκληρη την Ευρώπη, εμείς ως Έλληνες δημοκράτες, όπως και πολλοί δημοκράτες και αντιφασίστες από τη Γερμανία, κρατάμε ψηλά τη σημαία του αγώνα για Μνήμη, Αλήθεια και Δικαιοσύνη, για Ειρήνη και Δημοκρατία! ΑΝΥΠΟΧΩΡΗΤΑ!

ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΔΙΕΚΔΙΚΗΣΗΣ ΤΩΝ ΟΦΕΙΛΩΝ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Η Μάχη της Ηλεκτρικής και η ματαίωση του σαμποτάζ των Γερμανών

 

...αναδημοσίευση από το www.ertnews.gr...

Yποχώρηση με σχέδιο την παράλληλη καταστροφή των όποιων υποδομών είχαν απομείνει στην Ελλάδα, υλοποιούσαν οι Γερμανοί από το καλοκαίρι του 1944. Στον Πειραιά είχαν τοποθετήσει εκρηκτικούς μηχανισμούς, που όμως πρόλαβε και απενεργοποίησε ο ΕΛΑΣ τη νύχτα 11 προς 12 Οκτωβρίου.

Στο στόχαστρο των Γερμανών ήταν και το εργοστάσιο της ΚΟΠΗ, όπου στις 13 Οκτώβρη δόθηκε μία κρίσιμη και νικηφόρα για την ελληνική πλευρά μάχη.

Στη μάχη της ΚΟΠΗ σκοτώθηκαν οι Παναγιώτης Κοσμίδης, Παναγιώτης Μαυρομάτης, ενώ ο Ακρίτας Τοροσιάδης, βαριά τραυματισμένος, απεβίωσε μερικές μέρες μετά.

μνημείο μέσα στον ΑΗΣ Αγ. Γεωργίου

Οι υποχωρούντες Γερμανοί ήθελαν να ανατινάξουν το εργοστάσιο παραγωγής ρεύματος στον Άγιο Γεώργιο στο Κερατσίνι, αλλά η απόπειρά τους αυτή εμποδίστηκε μετά από σκληρή μάχη και έτσι παρέμεινε το πολύτιμο αγαθό της ηλεκτροδότησης στο λεκανοπέδιο Αττικής,

Στην Ηλεκτρική είχε στηθεί παγίδα από τον ΕΛΑΣ που με δύναμη περίπου 90 ανδρών είχε πιάσει τους λόφους και άφησε τους Γερμανούς να πλησιάσουν το εργοστάσιο ώστε να τους έχει από κάτω, «στη γούβα» όπως έλεγαν στις διηγήσεις τους οι συμμετέχοντες.

Ύπουλοι οι Γερμανοί για να υλοποιήσουν ανενόχλητοι τα σχέδια τους, είχαν διαρρεύσει ότι θα υποχωρούσαν χωρίς καταστροφές, χωρίς όμως να πιάσει η μπλόφα, ενώ το ίδιο πρωί ανατίναξαν τα καζάνια στο Ικόνιο.

                                  χαρακτικό του Θωμά Μώλου για τη Μάχη της Ηλεκτρικής

H μάχη

Περίπου πέντε ώρες κράτησε η μάχη και παρά το γεγονός ότι οι Γερμανοί είχαν πιο εξελιγμένα όπλα στο τέλος η νίκη χαμογέλασε στην ελληνική πλευρά.

Μεταξύ των μαχητών της Ηλεκτρικής ήταν ο ποδοσφαιριστής του Ολυμπιακού Νίκος Γόδας, ο μετέπειτα άσος του Ολυμπιακού Ανδρέας Μουράτης και ο πατέρας του Θανάση Βέγγου, Βασίλης Βέγγος.

μνημείο σε πλατεία δίπλα στον ΑΗΣ

Στη μάχη σκοτώθηκαν οχτώ μαχητές του ΕΛΑΣ, ο Νίκος Γεωργιάδης (εργάτης της Ηλεκτρικής), ο Γιώργος Γκιόρδας, ο Ιωάννης Ηλιόπουλος, ο Αντώνης Καλαποθάκος (Γραμματέας της εργοστασιακής οργάνωσης του ΕΑΜ), ο Ανδρέας Κουνούπας, ο Δημήτρης Μαργαρώνης ο Γρηγόρης Μεγγίσογλου και ο Συρίγος Παπάζογλου. Μαζί με τους πεσόντες στην ΚΟΠΗ, συνολικά 11.

Ο απολογισμός της μάχης ήταν ότι οι Γερμανοί μέτρησαν 11 νεκρούς, 21 τραυματίες και 24 αιχμαλώτους, οι οποίοι παραδόθηκαν τις επόμενες μέρες στους Βρετανούς.

Παράλληλα, κατασχέθηκε ο οπλισμός τους, στον οποίο περιλαμβάνονταν αρκετά εκρηκτικά, απόδειξη ότι σκόπευαν να ανατινάξουν την Ηλεκτρική.

Η κηδεία των νεκρών μαχητών της ΚΟΠΗ και της Ηλεκτρικής πραγματοποιήθηκε στις 14 Οκτωβρίου και είχε μεγάλη συμμετοχή κόσμου που θέλησε να τιμήσει τους ήρωες που έπεσαν στη μάχη.

Tιμώντας τη μνήμη τους, γίνονται σε ετήσια βάση εκδηλώσεις.

"ΜΑΧΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ" - 9ΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΑΓΩΝΑΣ ΔΡΟΜΟΥ 11-10-2026

Ο Δήμος Κερατσινίου-Δραπετσώνας στο πλαίσιο της συμπλήρωσης 82 χρόνων από τη Μάχη της Ηλεκτρικής και τιμώντας τους ήρωες της μάχης διοργανώνει τον καθιερωμένο μαθητικό αγώνα δρόμου.

Η δράση θα διεξαχθεί την Κυριακή 11 Οκτωβρίου 2026, στην περιοχή Κράκαρη, στα Λιπάσματα και θα συμμετάσχουν μαθήτριες και μαθητές της Α/θμιας και Β/θμιας Εκπαίδευσης του Δήμου μας.

Έναρξη εγγραφών: 9:00 π.μ.

Ώρα έναρξης: 10:00 π.μ

INFO:

ΠΟΛΥΧΩΡΟΣ ΛΙΠΑΣΜΑΤΩΝ (ΚΡΑΚΑΡΗΣ)

ΚΥΡΙΑΚΗ 11 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2026

ΩΡΑ 9.00ΠΜ

Έρευνα: Νάσος Μπράτσος

Mπάσκετ στα ελληνικά λιμάνια στις δεκαετίες του '50 και του '60 με τον στόλο των ΗΠΑ

 

«Απαλλοτριώσεις» αθλητικού υλικού από τους Αμερικάνους, με ευφάνταστους τρόπους.

...αναδημοσίευση από το www.ertnews.gr...

Σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη του μπάσκετ στην Ελλάδα, έπαιξαν στις δεκαετίες 1950 και 1960  (κυρίως στο '50s) οι αγώνες μεταξύ των ελληνικών ομάδων και μικτών από ναύτες των ΗΠΑ, από πολεμικά πλοία που έδεναν σε ελληνικά λιμάνια. Άρα τα οφέλη των αθλητικών συναντήσεων τα απολάμβαναν οι ελληνικές ομάδες που βρίσκονταν κοντά σε λιμάνια που ναυλοχούσαν τα πολεμικά πλοία των ΗΠΑ και όχι σε άλλες περιοχές της χώρας, όπου μάθαιναν τα νέα από τις εφημερίδες.

Προφανώς το ελληνικό μπάσκετ είχε σημαντική προπολεμική διαδρομή, μεγάλο ρόλο μέσα στην κατοχική περίοδο στους αθλητικούς-κοινωνικούς αγώνες στήριξης της αντίστασης και ταίριαζε στην ιδιοσυγκρασία του Έλληνα. Αγωνιστικά οι Αμερικάνοι ήταν πιο μπροστά και τροφοδότησαν με εμπειρίες και το ελληνικό δυναμικό, ακόμα και όταν έχαναν. Επίσης από αθλητικό υλικό και εξοπλισμό ήταν πολύ πιο μπροστά από τις ελληνικές ομάδες. Κρατήστε το αυτό θα μας χρειαστεί στη συνέχεια.

Παράλληλα το κλίμα της εποχής ευνοούσε τη διοργάνωση τέτοιων φιλικών συναντήσεων, καθώς διανύαμε την ψυχροπολεμική περίοδο μεταξύ ΗΠΑ-ΕΣΣΔ και η Ελλάδα ήταν μέλος του ΝΑΤΟ συνεπώς σύμμαχος με τις ΗΠΑ. Επικοινωνιακά βόλευε οι αγώνες να γίνονται επί ελληνικού εδάφους και όχι σε όσα πλοία (κυρίως αεροπλανοφόρα) διέθεταν γήπεδο μπάσκετ και για να βλέπει το ελληνικό κοινό και για να λειτουργεί το μήνυμα περί συμμαχίας. 

                                                9-6-1951 εφημ.ΕΜΠΡΟΣ

Πιο σπάνια είχε επιχειρηθεί να γίνουν και αγώνες ποδοσφαίρου, αλλά κατέληξαν σε φαρσοκωμωδίες, καθώς οι Αμερικάνοι ουσιαστικά δεν γνώριζαν το άθλημα και γίνονταν έρμαιο των διαθέσεων ακόμα και τις πιο άσημης ερασιτεχνικής ελληνικής ομάδας. Έτσι το βάρος έμεινε και δικαίως στην λεγόμενη «σπυριάρα μπάλα» που λένε και οι μπασκετικοί.

Φθινοπωρινά μεν, ερευνητικά δε...

 

Βγάλτε φούτερ και μακρυμάνικα, αφού εδώ και καιρό μπήκαμε στο φθινόπωρο και ως προς τις καιρικές συνθήκες, αλλά το Σαββατοκύριακο οι συνήθειες δεν αλλάζουν. 

Ο πρωινός σας καφές θα συνδυαστεί με την ανάγνωση των ερευνών που ετοιμάζουμε συνεχώς για εσάς.

 Συντονιστείτε διαδικτυακά με το blog μας και εντύπως με τα βιβλία μας.

Η ιστορία του Ολυμπιακού Κοζάνης (1928-1964) και η συμβολή του Γιάννη Κορκά

 ...αναδημοσίευση από το www.ertnews.gr...

Σημαντική προσωπικότητα για την ιστορία της Κοζάνης αποτέλεσε ο Γιάννης Κορκάς, που έφυγε από τη ζωή στις 2 Σεπτεμβρίου 2026. Όποια πέτρα της τοπικής ιστορίας και αν σηκώσει κανείς, στον πολιτισμό, τον αθλητισμό, στα ΜΜΕ, θα βρει το αποτύπωμά του, καθώς ήταν μία πολυσχιδής προσωπικότητα. Από τα μαθητικά του χρόνια ήταν ανταποκριτής αθλητικών εφημερίδων της Θεσσαλονίκης και της Αθήνας και ακολούθως, της «Μακεδονίας», της «Θεσσαλονίκης» και του «Έθνους», σε τοπικές εφημερίδες, σε περιοδικά σε ραδιοτηλεοπτικά μέσα, στην ΕΡΑ, κλπ. Είχαμε παρουσιάσει στο παρελθόν μία συνέντευξή του για τον Εθνικό Κοζάνης τον οποίο είχε υπηρετήσει διοικητικά.

Από τότε κρατήσαμε επαφή, επικοινωνούσαμε και είχαμε στα σκαριά ένα αφιέρωμα για τον Ολυμπιακό Κοζάνης, που δεν υπάρχει πια, μας είχε στείλει και κάποια στοιχεία, αλλά ο θάνατός του δεν μας επέτρεψε να δρομολογήσουμε την επεξεργασία των στοιχείων όπως θα επιθυμούσαμε. Ήδη είχαμε αιτηθεί στα Γενικά Αρχεία του Κράτους του νομού Κοζάνης την παραχώρηση σχετικού υλικού που λάβαμε και αργότερα θα προχωρούσαμε και σε συνέντευξή του. Ο εκλιπών ήταν πρώην γενικός γραμματέας του Ολυμπιακού Κοζάνης στη χρονική περίοδο 1958-1964.

Κρίναμε όμως ότι είναι αρκετά για να κάνουμε μία αναφορά στο σύλλογο που αγάπησε και υπηρέτησε και κατ’ αυτόν τρόπο να τιμήσουμε την μνήμη του και την προσφορά του.

Αρχικά να υπενθυμίσουμε το βιογραφικό του.
Ο Γιάννης Κορκάς το 1957 μαζί με τον Μερκούρη Κυρατσού ίδρυσαν την Ένωση Ποδοσφαιρικών Σωματείων Δυτικής Μακεδονίας και ανέλαβε Γενικός της Γραμματέας. Από το 1959 έως το 1964 ήταν Γενικός Γραμματέας της Ένωσης.

Έρχεται η αποφράδα ημέρα του πραξικοπήματος στις 21-4-1967 και αρχίζει και στον αθλητισμό η μαύρη περίοδος. Το Νοέμβριο του 1967 συλλαμβάνεται μαζί με τον Μερκούρη Κυρατσού, πρώην Δήμαρχο Κοζάνης, στο σπίτι του τελευταίου και ανακρίνεται όλη τη νύχτα από το Α2 της ΙΧ Μεραρχίας. Η δικτατορία των συνταγματαρχών τον εκδιώκει από τις αιρετές θέσεις που κατείχε, το ΔΣ (αντιπρόεδρος) της Ομοσπονδίας Πρατηριούχων, το ΔΣ (γενικός γραμματέας) του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Νομού Κοζάνης, το ΔΣ (ταμίας) της Πνευματικής Εστίας.

Από το Σεπτέμβριο του 1974 έως το Νοέμβριο του 1996, για 22 χρόνια ήταν πρόεδρος του Εθνικού Κοζάνης και έχει ανακηρυχθεί σε επίτιμο πρόεδρο. Μέλος και αντιπρόεδρος (1975-1987) στην ομοσπονδία πετοσφαίρισης. Ιδρυτής το 1976 της τοπικής επιτροπής πετοσφαιρίσεως Δυτικής Μακεδονίας και πρώτος της πρόεδρος. Ιδρυτής το 1977 και πρώτος πρόεδρος της τοπικής επιτροπής ΣΕΓΑΣ Δυτικής Μακεδονίας. Το 1979 ιδρύεται η Ομοσπονδία Χειροσφαιρίσεως Ελλάδας και εκλέγεται Α’ αντιπρόεδρος μέχρι το 1997 (18 χρόνια) και ακολούθως Γενικός Γραμματέας της Ομοσπονδίας. Το 1988 με πρωτοβουλία του ιδρύεται η Ένωση καλαθοσφαιρικών σωματείων Δυτικής Μακεδονίας με έδρα την Κοζάνη και ανακηρύσσεται από τη γενική συνέλευση των μελών επίτιμος πρόεδρος.

Επιστρέφουμε στον Ολυμπιακό Κοζάνης και σύμφωνα με τα στοιχεία που μας είχε κοινοποιήσει, η ίδρυση του Ολυμπιακού Κοζάνης έγινε τον Απρίλιο του 1928 (Αριθμός Μητρώου Ε.Π.Ο. 106) με συνέλευση στο χώρο του Δημαρχείου και στο σώμα του απορροφήθηκαν τα σωματεία Δόξα με έτος ίδρυσης το 1926 και Άτλας με έτος ίδρυσης το 1925.
Η Κοζάνη είχε επίσης και τον Εργατικό Αστέρα, ποδοσφαιρική ομάδα από το 1923-1930, στον οποίο έπαιζε ο θείος του Γιάννη Κορκά, ο Λουκάς Κορκάς που είχε γεννηθεί το 1911.

άδεια από την χωροφυλακή για να γίνει αγώνας του Ολυμπιακού Κοζάνης το 1953

Όπως αναφέρει για τον Ολυμπιακό ο Γιάννης Κορκάς, το πρώτο διοικητικό συμβούλιο του συλλόγου αποτελούσαν οι: «Πρόεδρος Μιλτιάδης Τζώνος ,εκδότης εφημερίδος « ΗΧΩ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ». Η εφημερίδα είχε εκδοθεί το 1913 και λειτούργησε μέχρι το 1933. Αντιπρόεδρος Ιωάννης Κοζύρης , δικηγόρος, πρώην Νομάρχης Κοζάνης, γεν. γραμματέας Γεώργιος Καρότσης, δικηγόρος, Γενικός γραμματέας της Βουλής και Βουλευτής στη Δεκαετία 50-60. Έφορος γυμναστηρίου Κ. Χατζηκωνσταντίνου, καπνέμπορος, ήταν διευθυντής της εταιρείας «Έρμαν-Σπήρερ» γερμανικών συμφερόντων εξαγωγής καπνών. Θεσσαλονικιός σπουδαγμένος στη Γερμανία. Την εποχή εκείνη καλλιεργούνταν στην Κοζάνη πάρα πολλά καπνά , και λειτουργούσαν τρεις μεγάλες καπνοαποθήκες που δουλεύανε πολλοί Κοζανίτες και Κοζανίτισσες. έφορος υλικού Ι. Μανδρέλας, δικαστικός υπάλληλος, Δ/ντής γυμναστηρίου Δ. Κανταρτζής, γυμναστής. Μέλη Χρ. Μεσημέρης, χρηματιστής και Ι. Σαρρής. Ο Νομάρχης Κοζάνης Κοκολέτσιος και ο Δήμαρχος Αργύρης Τσουμής εδήλωσαν ότι θα συμπαρασταθούν στο νέο σύλλογο».

Οι πρώτοι ποδοσφαιριστές του Ολυμπιακού Κοζάνης ήταν μαθητές και φοιτητές και μεταπολεμικά αναδείχθηκαν στους επαγγελματικούς χώρους που ακολούθησαν. Ο Γ. Κορκάς κατέγραψε στην πρώτη φουρνιά του συλλόγου τους ποδοσφαιριστές: Χρ. Μπίζιος, Γ. Παύλου, Δημ. Γεωργουδάκης, Θεμιστοκλής Λιάνης, πατέρας του Βουλευτή Γιώργου Λιάνη), Δημ. Διάφας, Γιάννης Γεωργουδάκης, Χρ, Δέπας, Κ. Κωτούλας, Βασίλειος Κίτσιος, Νικ. Ράμνιαλης, Χαρίλαος Ράμνιαλης, , Μπόζιος Ιωάννης, Δάσκαλος, Στρατής Γεωργουδάκης, Κ. Παπασιώπης, Πάσχος Γ., Φιλώτας Ρεπανάς, Αλέκος Πλιάκης, Λάζαρος Σιάπαντας, Θανάσης Κουτσοσίμος, Σπύρος Μανιάκας, Χρ. Βασιλίκας, Βασίλειος Κουτλιάς, Σωκράτης Μπλιούρας, Αλέξης Αλεξίου, Αλ. Τσιόμης , Μοιραλής Παν.

εφημερίδα ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ 30-4-1964

Αρχηγός της ομάδος ήταν ο Νίκος Ράμνιαλης και προπονητής ήταν ο Μήτσιος Γεωργιάδης.
Όπως συνέβη σε πολλές περιοχές της χώρας, αρχικά ως αγωνιστικός χώρος χρησιμοποιήθηκε στρατιωτικός χώρος, στην Κοζάνη ήταν χώρος του 27ου συντάγματος, για να μετακομίσει ο σύλλογος νοικιάζοντας χωράφι από ιδιώτες, το οποίο επίσης όπως έχουμε εντοπίσει και σε άλλες περιπτώσεις στην ποδοσφαιρική ιστορία της χώρας, διαμορφώθηκε με εθελοντική εργασία των φιλάθλων, όπου με τα διαθέσιμα εργαλεία της εποχής και χειρωνακτική εργασία το έφεραν σε λειτουργική κατάσταση και από το 1929 ο Ολυμπιακός έπαιζε εκεί.
Μία ομάδα που υπάρχει και στις μέρες μας, η Δράση Τσοτυλίου (την θυμόμαστε και από θητείες στη Δ’ Εθνική στη δεκαετία του 1990) από την περιοχή του Βοΐου, ήταν η αντίπαλος του Ολυμπιακού στον πρώτο επίσημο αγώνα του στις 20-5-1928, που βρήκε τους Κοζανίτες νικητές με 7-3.

Η υποδοχή των φιλοξενούμενων ήταν πανηγυρική και προσφέρθηκε γεύμα, ενώ το παρόν έδωσαν οι αυτοδιοικητικές και εκκλησιαστικές αρχές της πόλης και όπως θα λέγαμε σήμερα και άλλοι που ήταν εκπρόσωποι των παραγωγικών τάξεων και των φορέων της πόλης.

Ο Ολυμπιακός πρωτοπόρησε και σε αυτό που σήμερα ονομάζουμε ««είδη μπουτίκ» στους ποδοσφαιρικούς συλλόγους.
Κυκλοφόρησε χρυσό ρολόϊ τσέπης που έγραφε στο καντράν του το όνομα της ομάδας.
Η κίνηση δείχνει ότι απευθύνθηκε σε ένα κοινό που οικονομικά μπορούσε να το αγοράσει, κάτι που δεν ήταν δεδομένο για άλλα ποδοσφαιρικά σωματεία, που οι φίλαθλοί τους ήταν περιορισμένων οικονομικών δυνατοτήτων (για παράδειγμα περιοχές που τροφοδότησαν συλλόγους με πολλούς Μικρασιάτες πρόσφυγες). Στο τεχνικό μέρος, τα ρολόγια είχε κατασκευάσει ο κοσμηματοπώλης Γεώργιος Θάνος.

αίτημα του συλλόγου για παραχώρηση άδειας τέλεσης αγώνα

Ο Ολυμπιακός Κοζάνης κράτησε μέχρι το 1964, όπου μαζί με τον Μακεδονικό Κοζάνης (ομάδα μεταγενέστερη από αυτόν αλλά με ίδρυση το ίδιο έτος το 1928) συγχωνεύτηκαν για να δημιουργηθεί το Φίλαθλο Σωματείο Κοζάνη, που κράτησε τον αριθμό μητρώου στην ΕΠΟ που είχε ο Ολυμπιακός, έπαιξε για μία τετραετία με το όνομα του Ολυμπιακού, για να μετονομαστεί και τυπικά το 1968 σε «Φίλαθλο Σωματείο Κοζάνη» και είναι ο σύλλογος που λειτουργεί και στις μέρες μας. Αξίζει να σημειωθεί ότι πριν πάει στην ΑΕΚ ο Μίμης Παπαϊωάννου, επρόκειτο να μεταγραφεί από την Βέροια στον Ολυμπιακό Κοζάνης, δείγμα της δυναμικής που είχε η ομάδα εκείνα τα χρόνια.

αίτημα του Μακεδονικού Κοζάνης τον Αύγουστο του 1953 για να πάρει άδεια διεξαγωγής αγώνα με τον Ολυμπιακό Κοζάνης και τα έσοδα να πάνε για ενίσχυση των σεισμοπλήκτων στα Επτάνησα

Σε δεκαετίες ταραγμένες, ποδοσφαιριστές του Ολυμπιακού Κοζάνης έδωσαν το παρόν και σε άλλα προσκλητήρια δείχνοντας ότι δεν ήταν αποκομμένοι από τις κοινωνικές εξελίξεις. Ο τερματοφύλακας Γιώργος Ιωαννίδης, μέλος οικογένειας με έντονη αγωνιστική συμμετοχή και με διώξεις στην πλάτη της, από τη δικτατορία Μεταξά έως και την μετεμφυλιακή περίοδο, υπήρξε δραστήριο στέλεχος του κινήματος ειρήνης και συνεργάστηκε και με τον Μίκη Θεοδωράκη. Υπήρξε γραμματέας της ΦΕΑΠΘ και μέλος του διοικητικού συμβουλίου της ΕΦΕΕ, αντιστάθηκε στη δικτατορία του 1967-1974 συμμετέχοντας στο Πατριωτικό Μέτωπο και κατάφερε να διαφύγει της σύλληψης όταν τον ειδοποίησε παλιός του συμμαθητής που υπηρετούσε στην αστυνομία ότι τον είχαν στη λίστα.

Κατάγονταν από την Ποντοκώμη Κοζάνης την επονομαζόμενη και μικρή Μόσχα λόγω των πεποιθήσεων πολλών κατοίκων της.
Ομοίως και ο Γιάννης Κωφίδης, επίσης ποντιακής καταγωγής και αυτός από την Ποντοκώμη, σπουδαίος μπαλαδόρος, που όμως η δικτατορία τον έστειλε στη Γυάρο.

Εκτός δημοσιογραφικής έρευνας, πριν από πολλά χρόνια εκμεταλλευόμενοι την στρατιωτική μας θητεία στην περιοχή, είχαμε ως θεατές στην κερκίδα, προσωπική άποψη για τον κόσμο που συγκέντρωνε o σύλλογος που πήρε τη σκυτάλη, ο Φ.Σ. Κοζάνης, ειδικά στα μεγάλα γειτονικά ντέρμπι με τον Εορδαϊκό Πτολεμαΐδας.

Όμως ο Ολυμπιακός Κοζάνης δεν είχε πει την τελευταία του λέξη, αφού ο αείμνηστος Γιάννης Κορκάς, πρωτοστάτησε στο να πραγματοποιηθεί εκδήλωση το 1999, όπου τιμήθηκαν οι ποδοσφαιριστές που είχαν φορέσει την φανέλα του Ολυμπιακού Κοζάνης, τόσο οι ζώντες, όσο και οι εκλιπόντες, της περιόδου από το 1928 μέχρι το 1964, που πήρε τη σκυτάλη ο Φ.Σ. Κοζάνης.

Πηγές: αρχείο Γιάννη Κορκά, Γενικά Αρχεία του Κράτους νομού Κοζάνης τα οποία και ευχαριστούμε

Έρευνα: Nάσος Μπράτσος

Λιγκιάδες: Η αιματηρή ναζιστική επιδρομή του 1943 τον Οκτώβριο του 1943

 

...αναδημοσίευση από το www.ertnews.gr...

Aιματηρή επιδρομή βαρβάρων, ήταν αυτή που έζησε το χωριό Λιγκιάδες, λίγο πιο έξω από τα Ιωάννινα, στις 3 Οκτωβρίου 1943.

Στο ξεκίνημα της βαρβαρότητας, οι πάνοπλοι Γερμανοί σκότωσαν μία μητέρα και τα ηλικίας 4 και 7 ετών παιδιά της στην Αμφιθέα και πυρπολούν το σπίτι τους. Σύμφωνα με "πληροφορίες", εφοδίαζε με τρόφιμα αντάρτες.

Σε όλες τις εποχές υπάρχουν και οι Εφιάλτες, με τις συνέπειες της προδοσίας τους να ματώνουν το υπόλοιπο κοινωνικό σώμα.

Ακολουθούν οι Λιγκιάδες, με την πλειοψηφία του πληθυσμού να είναι ηλικιωμένοι και γυναίκες με τα παιδιά τους. Οι άντρες απουσίαζαν σε αγροτικές και κτηνοτροφικές εργασίες.

Δεκάδες νεκροί, 82 μετρήθηκαν και ελάχιστοι επέζησαν αφού τραυματίστηκαν ελαφρά και καλύφθηκαν από τα άψυχα σώματα των υπολοίπων.

Πυρπολήθηκαν 43 σπίτια και 53 βοηθητικά κτίσματα (στάβλοι, καλύβες, υποστατικά), ενώ φεύγοντας οι σφαγείς επιδόθηκαν και σε πλιάτσικο.

Η "αιτιολογία" των Γερμανών ήταν ότι ήταν αντίποινα για τη δολοφονία από αντάρτες του ΕΔΕΣ, Γερμανού αξιωματικού - αντισυνταγματάρχη Καταδρομών, Γιόζεφ Ζάλμινγκερ στενού συνεργάτη του Χίτλερ.

Η μεραρχία Εντελβάις, σεσημασμένη για σειρά εγκλημάτων πολέμου (Κoμμένο Άρτας,Παραμυθιά, Μουσιωτίτσα, Εβραίοι Ιωαννίνων, Ιταλοί της μεραρχίας Άκουι), ήταν το στρατιωτικό σώμα που ευθύνεται για τη σφαγή στους Λιγκιάδες.

Aύριο η κορύφωση των πολυήμερων εκδηλώσεων

Η κεντρική εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Κυριακή 4 Οκτωβρίου, παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνου Αν. Τασούλα, με επιμνημόσυνη δέηση, τελετή μνήμης, προσκλητήριο νεκρών και κατάθεση στεφάνου στο μνημείο των θυμάτων.

Έρευνα: Νάσος Μπράτσος

Εκδήλωση τιμής και μνήμης στην Αθήνα για το Ολοκαύτωμα της Βιάννου

 

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΒΙΑΝΝΙΤΩΝ ΣΤΗΝ ΑΤΤΙΚΗ «Ο ΔΙΑΒΑΤΗΣ»

ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΜΝΗΜΗΣ ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΧΩΡΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΣ ΒΙΑΝΝΟΥ & ΤΗΣ ΔΥΤ. ΙΕΡΑΠΕΤΡΑΣ

Οι φετινές, εξαιρετικά επιτυχημένες, εκδηλώσεις για το Ολοκαύτωμα της Βιάννου, που χαρακτηρίστηκαν από μαζική συμμετοχή, διεθνείς προσωπικότητες και, βεβαίως, την παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας Κωνσταντίνου Τασούλα, ολοκληρώνονται στην Αθήνα και την ιστορική αίθουσα του Φ.Σ. «Παρνασσός», την ερχόμενη Κυριακή 4 Οκτωβρίου 2026, 11 π.μ.

Αθήνα 30.9.2026

Με βαθιά αίσθηση καθήκοντος, οι Βιαννίτες της Αττικής προσκαλούμε όλους όσοι έχουν συνείδηση ιστορικού χρέους στην εκδήλωση τιμής και μνήμης για τα 461 θύματα της ναζιστικής βαρβαρότητας τον μαύρο Σεπτέμβρη του 1943 στα χωριά της επαρχίας Βιάννου και Δυτικής Ιεράπετρας.  Την Κυριακή 4 Οκτωβρίου 2026, στις 11 το πρωί, στην κεντρική αίθουσα του Φιλολογικού Συλλόγου «Παρνασσός», θα τιμήσουμε την Αντίσταση και τη θυσία των προγόνων μας και θα αναδείξουμε την επικαιρότητα του αγώνα τους για Ελευθερία, Δικαιοσύνη και Εθνική Αξιοπρέπεια με μία διαφορετική από τα προηγούμενα χρόνια εκδήλωση,.

Θέμα της εφετινής 83ης επετείου είναι «τα πρόσωπα της θυσίας». Μέσα από  μαρτυρίες, διαλόγους και κείμενα, που θα αφηγηθούν οι εκλεκτοί ηθοποιοί Μιχάλης Αεράκης και Ελευθερία Κόμη (καταγόμενη από τη Βιάννο), θα επιχειρήσουμε να φωτίσουμε τον αγώνα των ηρώων και μαρτύρων μας και να νοιώσουμε το μεγαλείο τους.

Μουσικά η εκδήλωση θα επενδυθεί με τη μοναδική φωνή του Γεράσιμου Ανδρεάτου και με το κρητικό συγκρότημα των Μανώλη Πετράκη και Αλέξανδρου Μασσάρου, τους οποίου και ευχαριστούμε για την ανιδιοτελή συμμετοχή τους. Ευχαριστούμε θερμά και την Εφορεία του Φ.Σ. Παρνασσός και τον Πρόεδρό του Καθηγητή Βασίλη Κωνσταντινόπουλο για την ευγενική παραχώρηση της αίθουσας.

Είσοδος ελεύθερη! Στο τέλος θα προσφερθεί παραδοσιακό κρητικό κέρασμα!

Η παρουσία σας θα μας τιμήσει ιδιαίτερα.

Η ΒΙΑΝΝΟΣ ΔΕΝ ΞΕΧΝΑ!

ΤΙΜΑ ΤΟΥΣ ΝΕΚΡΟΥΣ ΤΗΣ ΚΙ ΑΓΩΝΙΖΕΤΑΙ ΓΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ! ΑΝΥΠΟΧΩΡΗΤΑ!

Για το Δ.Σ. του «Διαβάτη»

Ο Πρόεδρος     Ο Γενικός Γραμματέας

Γιώργος Στρατογιαννάκης  Αριστομένης Ι. Συγγελάκης

Δυναμικά στη νέα σεζόν με Σαββατοκύριακα γεμάτα έρευνες

Τα φύλλα μπορεί να πέφτουν το φθινόπωρο, αλλά όχι και η διάθεσή μας για ιστορικές έρευνες, το έχουμε ξαναπεί άλλωστε, ότι είμαστε παντός καιρού. 

Οπότε το Σαββατοκύριακο που έρχεται ετοιμαστείτε να απολαύσετε τον πρωινό σας καφές, διαβάζοντας τις έρευνες που έχουμε ετοιμάσει για εσάς. 

Αυτή τη φορά επετειακοί λόγοι μας υποχρεώνουν σε μία μικρή αλλαγή, που σημαίνει ότι το θέμα με αθλητική διάσταση θα βγει την Κυριακή, ενώ το Σάββατο θα αναρτηθεί θέμα από την αντίσταση στον Β' Παγκόσμιο πόλεμο.

Συντονιστείτε διαδικτυακά με το blog μας και εντύπως με τα βιβλία μας.

Απεβίωσε η Διστομίτισα συγγραφέας & ποιήτρια Καίτη Μανωλοπούλου-Καΐλη - ανέδειξε το ψέμμα των Γερμανών για την Σφαγή του 1944

...λάβαμε από τον Διστομίτη συνάδελφο Λουκά Δημάκα, την παρακάτω ανακοίνωση...

Μια μεγάλη Κυρία του Διστόμου και της  πνευματικής ζωής του, η συγγραφέας και ποιήτρια Καίτη Μανωλοπούλου - Καΐλη, άφησε το Σάββατο την τελευταία της πνοή στην Αθήνα όπου γεννήθηκε και έζησε, έχοντας όμως πάντα την καρδιά και την έγνοια της στο τόπο καταγωγής της - την βασική πηγή έμπνευσής της! Η κηδεία της θα γίνει την Τρίτη, στο Δίστομο.

 Η Καίτη Μανωλοπούλου, πτυχιούχος της Γαλλική Σχολή Saint Joseph και υπάλληλος της Εθνικής Τράπεζας, άφησε πλούσιο συγγραφικό και ποιητικό έργο, το οποίο επικεντρώνεται κυρίως στην ιστορική μνήμη του Διστόμου - με κέντρο την Σφαγή του 1944 - καθώς και σε λυρικές, βιωματικές ποιητικές συλλογές. Ενώ ήταν από τα ιδρυτικά μέλη της αρχικής ομάδας που έθεσαν τις βάσεις  και δημιούργησαν το Λαογραφικό Μουσείο Διστόμου το οποίο π- εμπλουτισμένο - ήταν μέχρι πρόσφατα λειτουργικό τμήμα του Μουσείου Θυμάτων Ναζισμού.

Έχοντας ζήσει πολλά καλοκαίρια, κυρίως νεότερη αλλά και αργότερα, στο Δίστομο η βιωματική της σχέση με αυτό (γενέθλια γη της μητέρας της Αγγελικής- το γένος Καΐλη), και τους απλούς ανθρώπους ήταν αυθεντική, αμεσολάβητη και καθαρή - κάτι που περνά στο συγγραφικό της έργο. 

Έργο το οποίο δούλευε με ψυχή αλλά και ερευνητική ματιά και με γλώσσα που κρατά " δεμένο" τον αναγνώστη. Σημαντικοί σταθμοί στην ζωή της ο γάμος της με τον ομότεχνό της ποιητή Τάκη Μανωλόπουλο και η δολοφονία από την Χούντα του εξαδέλφου της Διστομίτη φοιτητή της Σχολής Καλών Τεχνών Γιάννη Καΐλη. Η ανακήρυξη του οποίου πριν μερικούς μήνες ως πτυχιούχου (επί τιμή) της Σχολής του σε μεγάλη εκδήλωση στο ΕΜΠ, ήταν τελευταία δημόσια εμφάνισή της.

Η εργογραφία της  - το μεγαλύτερο μέρος της οποίας κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Βεργίνα - είναι πλούσια. Ας δούμε τα βιβλία της ταξινομημένα σε πεζά και ποίηση:

Ιστορικά Χρονικά & Μαρτυρίες (Δίστομο)

"Ο αθέριστος Ιούνης. Δίστομο, 10 Ιουνίου 1944" (έκδοση 2013). Πρόκειται για το εμβληματικότερο έργο της. Αποτελεί μια εκτενή ιστορική καταγραφή του ολοκαυτώματος του Διστόμου. Η συγγραφέας έχασε συγγενείς της στη σφαγή (παππού και θείες) και περιγράφει την ειρηνική ζωή του χωριού πριν τον Β' Π.Π., την ίδια τη μέρα της Σφαγής και τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στους επιζώντες και τον τόπο. Η αφήγηση ειναι βασισμένη σε αυθεντικές μαρτυρίες γυναικών που επιβίωσαν και προσωπικές αναμνήσεις και ντοκουμέντα:                                           

Στο βιβλίο αυτό αποκαλύφθηκαν για πρώτη φορά οι - εντελώς αντίθετες  μεταξύ τους - εκθέσεις των Γερμανών για το πώς έγινε η Σφαγή: Η πρώτη, η "επίσημη'' του  επικεφαλής λοχαγού των Ναζί που εμφάνιζε τους κατοίκους και τα γυναικόπαιδα ως δήθεν ...ταμπουρωμένους ...αντάρτες στο χωριό που σκοτώθηκαν κατά την ... μάχη .Και αυτή που έμενε κρυφή και είχε συνταχθεί από τον συμμετέχοντα στην Σφαγή επικεφαλής της Στρατιωτικής Αστυνομίας που περιέγραφε τα πράγματα όπως έγιναν - ένα άγριο έγκλημα κατά αμάχων, κλεισμένων στα σπίτια τους... Το βιβλίο κυκλοφορεί σε Γερμανία και Αυστρία σε μετάφραση της    αυστριακής Μίχαελα Πρίντζινγκερ.

Δαμάζοντας την Κίρκη: Διστομίτες στην Αμερική" (2016)                            

 Το βιβλίο εστιάζει στη ζωή, τη μετανάστευση και τον αγώνα  ανθρώπων που κατάγονταν από το πληγωμένο Δίστομο και αναγκάστηκαν να ξενιτευτούν στην Αμερική, προσπαθώντας να ξαναχτίσουν τη ζωή τους χωρίς να ξεχάσουν τις ρίζες τους. 

Το βιβλίο παρουσιάζει τις ζωές και τις ιστορίες  Διστομιτών μεταναστών στην Αμερική κατά τον 20ό αιώνα. Η συγγραφέας συγκεντρώνει προσωπικές αφηγήσεις, οικογενειακές διαδρομές και στοιχεία από την καθημερινότητα, τις παραδόσεις και την επαγγελματική ζωή τους στην ξενιτιά.                            

Η Καίτη Μανωλοπούλου  εξηγεί ότι το έργο συμπληρώνει προηγούμενα βιβλία της για τον τόπο (όπως το «Να ζεστάνουμε τις πέτρες στις πλαγιές του Διστόμου»,- πιο κατω), καλύπτοντας την εμπειρία της μετανάστευσης ως αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας του χωριού. Περιγράφει την έρευνα ως ένα «ταξίδι» γεμάτο εκπλήξεις, όπου κάθε ζωή μοιάζει με παζλ που πρέπει να συναρμολογηθεί.​                    

* Κυκλοφόρησε και σε αγγλική έκδοση το 2022 με τίτλο Taming Circe: Distomites in America (μετάφραση Νίκου Θ. Παναγιωτάρα).

"Να ζεστάνουμε τις πέτρες στις πλαγιές του Διστόμου" (2004):               

Πρόκειται για λαογραφικό έργο που εκδόθηκε με χορηγία του Δήμου Διστόμου. Η συγγραφέας, με την βαθιά προσωπική σύνδεση με τον τόπο  καταγράφει αναμνήσεις, ήθη, έθιμα, επαγγέλματα και την καθημερινή ζωή του Διστόμου στον 20ό αιώνα, με έμφαση στο παρελθόν και στις παιδικές μνήμες.      

«Στο Δίστομο συνήθως - γράφει στον πρόλογο - μου ξεφεύγει το παρόν, γιατί ζω στο παρελθόν. Εκεί μόνον ζωντανεύουν οι παιδικές αναμνήσεις μου… Νιώθω σαν να πλανιέμαι μέσα σ’ ένα κλίμα παρελθόντος και παρόντος, που πάντα προτιμώ το πρώτο…».

Αναμνήσεις και μαρτυρίες, πενηντάχρονες ή άχρονες, Δίστομο 1944-1994 (έκδοση Δήμου Διστόμου, 1994).

Ποιητικές Συλλογές (μεταξύ άλλων):

Ποιήματα 1980-2020 (έκδοση 2019).        

Ένας συγκεντρωτικός τόμος που περιλαμβάνει την ποιητική της παραγωγή τεσσάρων δεκαετιών. Η ποίησή της χαρακτηρίζεται από έναν έντονο ρομαντισμό, ανθρωπιστική ευαισθησία και στοχασμούς γύρω από την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και τη μοναξιά.

"Ο δαίδαλος των συνειρμών" (Έκδοση 2018):                                              

 Συλλογή εσωτερικού μονολόγου και λυρικών σκέψεων, που λειτουργούν σαν προσωπικά αποσπάσματα ημερολογίου.

"Ημερολόγιο απουσίας" 

Ποίηση εστιασμένη στην απώλεια, τη μνήμη, τον χρόνο που περνά και τα προσωπικά βιώματα της δημιουργού.

Αχ! Έρωτα… (Ετήσια Ανθολόγια / Ημερολόγια). Συμμετοχή σρ ετήσια ημερολόγια-ανθολόγια ερωτικής ποίησης (κυκλοφόρησαν εκδόσεις για το 2020, το 2022 και το 2024). Περιλαμβάνουν επιλεγμένους στίχους δικούς της αλλά και άλλων δημιουργών με κεντρικό άξονα τον έρωτα.                                                        Λ.Δ.

Φωτό:

Η Καίτη Μανωλοπούλου, το καλοκαίρι του 2025, στην αγαπημένη της Παραλία Διστόμου , όπου μικρή πέρασε πολλά καλοκαίρια.

Από τις Kαρούτες έως τον Γοργοπόταμο – Η ρίψη αλεξιπτωτιστών και η «Επιχείρηση Χάρλιγκ» το 1942

...αναδημοσίευση από το www.ertnews.gr...

 Ήταν νύχτα της 30ης Σεπτεμβρίου 1942 και στον ελληνικό ουρανό άνοιγαν τα αλεξίπτωτα, της αποστολής σαμποτέρ στην κατεχόμενη Ελλάδα. Από τα αεροπλάνα της RAF που απογειώθηκαν από το αιγυπτιακό αεροδρόμιο Φαγίντ και έριξαν στην περιοχή της Δωρίδας, τους αλεξιπτωτιστές – σαμποτέρ, ξεκινούσε η «Επιχείρηση Χάρλιγκ» (HARLING). Περιοχή της πτώσης ήταν οι Καρούτες, ένα όμορφο χωριό της Γκιώνας με 1.040 μέτρα υψόμετρο.

Αρχηγός των Βρετανών κομάντος ήταν ο συνταγματάρχης Έντι Μάγιερς (Myers) ο οποίος αργότερα ανέλαβε αρχηγός της Βρετανικής Αποστολής στην Ελλάδα, με υπαρχηγό τον έφεδρο ταγματάρχη Κρις Γουντχάουζ (Woodhouse). Στη Βρετανική αποστολή συμμετείχε και ο Ζακυνθινός έφεδρος υπολοχαγός Θέμης Μαρίνος ο οποίος είχε καταφύγει στην Μέση Ανατολή και ειδικεύτηκε από τους Βρετανούς στα σαμποτάζ και ήταν παράλληλα και διερμηνέας των Βρετανών.

Όπως αναφέρει ο Δήμος Δωρίδος: «Στα χρόνια της Γερμανο – Ιταλικής Κατοχής, η πρώτη ρίψη στην Ελλάδα από αεροπλάνα της Αγγλικής Αεροπορίας (ΡΑΦ) που ξεκίνησαν από το Κάιρο, πραγματοποιήθηκε στον "Έλατο του Καρουτιανού Κάμπου" τη νύχτα της 30ής Σ/βρίου του 1942. Τότε έπεσε με αλεξίπτωτα η πρώτη Αγγλική αποστολή σαμποτέρ στην κατεχόμενη Ελλάδα, για να οργανώσει σαμποτάζ, με τη συνεργασία Ελλήνων ανταρτών. Οι Καρούτες έχουν χαρακτηριστεί μαρτυρικό χωριό, κάηκαν και καταστράφηκαν τέσσερις φορές από τους κατακτητές και είχαν και ανθρώπινα θύματα».

Η αποστολή προέβλεπε την δολιοφθορά στο σιδηροδρομικό δίκτυο Θεσσαλονίκης – Αθήνας, με στρατιωτικό στόχο την διακοπή ανεφοδιασμού των Γερμανικών δυνάμεων του στρατάρχη Ρόμελ στη βόρεια Αφρική.
Στα πλαίσια αυτά επελέγη η ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοπόταμου, που έγινε με τη συνεργασία ανταρτών του ΕΛΑΣ και του ΕΔΕΣ, τη νύχτα 25 προς 26 Νοεμβρίου και είχε σαν αποτέλεσμα τη δημιουργία προβλημάτων στον ανεφοδιασμό των Γερμανών στη Βόρεια Αφρική. Λίγες ημέρες νωρίτερα η μάχη του Ελ Αλαμέιν, ήταν επιτυχής για τη συμμαχική πλευρά, αλλάζοντας τη ροή των εξελίξεων στο μέτωπο της Αφρικής.

Ας γυρίσουμε όμως στην πρώτη ρίψη αλεξιπτωτιστών στην Ελλάδα, εκ των οποίων κάποιοι έπεσαν κοντά στο χωριό και άλλοι ψηλότερα, προς τη Γκιώνα.

πηγή φωτο: google maps, μνημείο στις Καρούτες

Ο μη ευρισκόμενος στη ζωή Γιώργος Κατσίμπας (αξιωματικός του Ελληνικού Στρατού, λογοτέχνης, αντιστασιακός, κλπ), έγραψε μία επιστολή για τα γεγονότα εκείνων των ημερών, η οποία δημοσιεύτηκε από τον επίσης μη ευρισκόμενο στη ζωή, σημαντικό ιστοριοδίφη και λαογράφο της περιοχής Κώστα Καψάλη, που αρθρογραφούσε και συντηρούσε το Blog lidoriki.com. Όπως είχε αναφέρει: «πρωτοστάτησα στη συγκέντρωση των αλεξιπτωτιστών και των πραγμάτων τους με τους Θόδωρο και Θύμιο Ασημακόπουλο, Χαράλαμπο Μπαιρακτάρη, Νίκο Ζωγράφο κι’ άλλους».

Εκεί δήλωσε ότι οι Ιταλοί κατάλαβαν ότι είχε γίνει ρίψη αλεξιπτωτιστών και ένας ντόπιος τους κατέδωσε ότι οι αλεξιπτωτιστές βοηθήθηκαν από Καρουτιανούς. Αποτέλεσμα ήταν για αντίποινα οι Ιταλοί να κάψουν σπίτια του χωριού.

Αίαντας Σαλαμίνας 1931: 95 χρόνια προσφοράς και δημιουργίας - Ολοταχώς για τη συμπλήρωση του πρώτου αιώνα ζωής

...αναδημοσίευση από το www.ertnews.gr...

 Στον αθλητισμό, αλλά και στη ζωή υπάρχει μία φράση που λέει «επιτρέπεται να πέσεις, επιβάλλεται να σηκωθείς» και αυτό φέτος στη Σαλαμίνα που δοκιμάστηκε από τις πυρκαγιές, είναι η απόδειξη της ορθότητας του μηνύματος που εκπέμπει αυτή φράση, σε όλους τους τομείς της κοινωνικής ζωής και φυσικά και στον αθλητισμό, που πάντα αποτελεί στις τοπικές κοινωνίες σημαντικό παράγοντα διατήρησης και ενίσχυσης του κοινωνικού ιστού.

Η περίοδος αυτή συμπίπτει με την συμπλήρωση των 95 χρόνων ζωής του Αίαντα Σαλαμίνας, που μέσα στις δεκαετίες αυτές παράγει αθλητικό και κοινωνικό έργο.

Όπως μας ενημέρωσε ο A' Αντιπρόεδρος του συλλόγου, Αλέκος Ανδρέου: «Ο Αθλητικός Σύλλογος Σαλαμίνας “ο Αίας” ιδρύεται και τυπικά στις 17 Φεβρουαρίου 1931 με αριθμό καταστατικού 632/1931 στο Πρωτοδικείο Πειραιά, έχοντας όμως ήδη ξεκινήσει την πορεία του από το 1929, στις αλάνες του Nησιού, δίνοντας πλήθος Φιλικών αγώνων ως Ανεξάρτητη Ομάδα. Έδρα του το Δημοτικό Στάδιο Σαλαμίνας, χρώματά του το Μπλε και το Λευκό, και έμβλημά του ο μυθικός ήρωας Αίας ο Τελαμώνιος.

Το 1931 μια ομάδα ανθρώπων που δέσποζε στην κοινωνική ζωή της Σαλαμίνας αποφάσισε να δώσει στο νησί τον δικό του οργανωμένο Σύλλογο. Πήρε το όνομα του μυθικού βασιλιά του νησιού, του Τελαμώνιου Αίαντα, για να συνδέσει την αρχαία κληρονομιά με το σύγχρονο αθλητικό ιδεώδες.

1ος Πρόεδρος: Δημήτριος Τρικαλίτης
1ος Γεν. Γραμματέας: Ευάγγελος Σοφράς
Ιδρυτικό Διοικητικό Συμβούλιο: Α. Σακελλαρίου, Π. Φραγκούλης, Ι. Κόρρος,
Ε. Μπινιάρης, Π. Κουλούρης, Ε. Καπετάνιος, Χαρ. Πάλλας, Δ. Μπιθυζής
Σ. Κοφινάς, Κ. Μπόγρης.

24-5-1940 εφημ. ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ - κρατήστε την αναφορά για παρουσία 5.000 φιλάθλων!!

Η πορεία ξεκινά από το 1929, πριν ακόμα την επίσημη αναγνώριση από το Πρωτοδικείο. Μέχρι τα πρώτα χρόνια της μεταπολεμικής περιόδου, ο Αίας έδινε σαν ανεξάρτητη ομάδα πλήθος φιλικών αγώνων με ομάδες από την Δυτική Αττική, την Αθήνα, τον Πειραιά και τα γύρω νησιά.

«Στα όπλα»: Βιβλιοπαρουσίαση για την ιστορία της Ράγιο Βαγιεκάνο

 

Στο ακόλουθο κείμενο-σημειώσεις, βασίστηκε (όχι λέξη προς λέξη, αλλά το βασικό της περιεχόμενο) η ομιλία μας στην βιβλιοπαρουσίαση του βιβλίου (εκδόσεις των συναδέλφων) «Στα όπλα», που έγραψε ο Κίκε Πεϊνάδο (Enrique Peinado Moro, ευρύτερα γνωστός ως Quique Peinado) για την ιστορία της Ράγιο Βαγιεκάνο. Η βιβλιοπαρουσίαση διοργανώθηκε από το Rayo Vallecano Greek Fans και τον χώρο Πολυμήχανο Cafe teatral, Φλέμινγκ 58, Αργυρούπολη, που τους ευχαριστούμε για την πρόσκληση.

ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ

Ποιες ήταν οι κοινωνικές και πολιτικές συνθήκες γέννησης της Ράγιο και ένταξής της σχεδόν από την αφετηρία της ίδρυσής της 

Οι προγονικές μορφές

Από το 1914 (Σεπτέμβριος) έχουμε την ίδρυση της  Εργατικής Αθλητικής Εταιρείας στη Μαδρίτη με πρωτοβουλία σοσιαλιστών. Περνάει με σχετική ηρεμία την περίοδο του Α’ Παγκοσμίου πολέμου, γιατί η Ισπανία δεν συμμετείχε και τον Απρίλη του 1931 μπαίνει στην περίοδο της λεγόμενης δεύτερης δημοκρατικής περιόδου αφού ο βασιλιάς Αλφόνσος ΙΓ΄ εγκατέλειψε τη χώρα κατόπιν των νικών των ρεπουμπλικάνων στις εκλογές. Τελείωσε το 1939 με την ήττα των δημοκρατικών στον Ισπανικό Εμφύλιο Πόλεμο και την επικράτηση του δικτάτορα Φράνκο. 

Ανάλογες αναζητήσεις σύνδεσης του αθλητισμού σαν μέσο ψυχαγωγίας και ειδικά του ποδοσφαίρου που ήταν εύκολο να το αγαπήσουν πλατιές εργατικές μάζες γιατί δεν ήταν δαπανηρό σπορ για πλούσιους όπως πχ η ιππασία κλπ, γίνονταν σχεδόν παντού στην Ευρώπη από τους πρώιμους σοσιαλιστικούς ομίλους της εποχής.

Η Ισπανία είχε το θετικό σε αντίθεση με την Ελλάδα, ότι την αθλητική της εξέλιξη δεν την επηρέασαν άμεσα οι πόλεμοι, όπως έγινε στην Ελλάδα, αλλά και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, με τον Α’ Παγκόσμιο, τους Βαλκανικούς πολέμους, την εκστρατεία ενάντια στην τότε ΕΣΣΔ το 1919 και την Μικρασιατική εκστρατεία και καταστροφή.

Το 1926 στη Γκουανταλαχάρα, δημιουργήθηκαν αθλητικά σωματεία σε μια προσπάθεια προώθησης ενός εργατικού αθλητισμού, ξεχωριστού από τις επιχειρήσεις και τη βία που των αστικών αθλημάτων και δεν αναφερόμαστε μόνο σε οπαδικού τύπου συγκρούσεις, αλλά και σε κριτικές εναντίον της πυγμαχίας (που πάντως υπήρξε δημοφιλές σπορ στις ομοσπονδίες του εργατικού αθλητισμού) και των ταυρομαχιών.

Ενός αθλητισμού που θα κάλυπτε τις ψυχαγωγικές ανάγκες της εργατικής τάξης, ενώ παράλληλα θα χρησίμευε ως τρόπος αποτροπής πολλών νέων από την ένταξη σε δεξιές και εκκλησιαστικές οργανώσεις. Το όνομα του φορέα ήταν Ένωση Εργατικού Αθλητισμού (A.D.O.) 

Η Ράγιο Βαγιεκάνο ιδρύθηκε το 1924. Το 1931, δημιουργήθηκε η Ομοσπονδία Εργατικού Ποδοσφαίρου στην Ισπανία, και η Ράγιο Βαγιεκάνο συμμετείχε μέχρι την έναρξη του Ισπανικού Εμφυλίου Πολέμου. Η Ομοσπονδία Εργατικού Αθλητισμού στην Ισπανία (γνωστή κυρίως ως Federación Cultural Deportiva Obrera - FCDO, ήταν προσκείμενη στην αριστερά, έχοντας στενούς δεσμούς τόσο με το Σοσιαλιστικό Κόμμα (PSOE) και το συνδικάτο του (UGT) όσο και με το Κομμουνιστικό Κόμμα Ισπανίας (PCE) που αργότερα πήρε το πάνω χέρι, θα επανέλθουμε σε λίγο στο ιδεολογικό προφίλ της ομοσπονδίας.

Tρεις κατηγορίες τρόπων εισόδου συλλόγων στο κίνημα αυτό

1-«έτοιμες» ιδεολογικά ομάδες  με ανάλογη κοινωνική σύνθεση, που προϋπήρχαν όπως η Ράγιο

2-ομάδες που δημιουργήθηκαν με πολιτική απόφαση για να ενταχθούν στο κίνημα αυτό

3-ομάδες που ήταν έξω από το κίνημα αυτό και έγινε δουλειά στους κόλπους τους, με παράλληλη εγγραφή νέων μελών, που ανέτρεψαν τους συσχετισμούς και έλαβαν ακολούθως αποφάσεις ένταξης.

«Η Γυναίκα στην Αντίσταση» στη Μάντρα Μπλόκου Κοκκινιάς – Εκδήλωση την Παρασκευή 25 Σεπτεμβρίου

 ...αναδημοσίευση από το www.ertnews.gr...

Στο πλαίσιο των εκδηλώσεων τιμής και μνήμης «40 μέρες μετά…», για τους εκτελεσμένους του Μαρτυρικού Μπλόκου της Κοκκινιάς, ο Κοινωνικοπολιτιστικός Σύλλογος «ΕΣΤΙΑ ΕΝ ΠΟΛΗ», με την υποστήριξη του Δήμου Νίκαιας- Αγίου Ιωάννη Ρέντη, παρουσιάζει την εκδήλωση «Η Γυναίκα στην Αντίσταση», την Παρασκευή 25 Σεπτεμβρίου και ώρα 20:00 στη Μάντρα Μπλόκου Κοκκινιάς (Ηλιουπόλεως 102 Α ).

«Η Γυναίκα στην Αντίσταση» στη Μάντρα Μπλόκου Κοκκινιάς – Εκδήλωση την Παρασκευή 25 Σεπτεμβρίου

Στη σχετική ανακοίνωση αναφέρεται πως: «Η εκδήλωση αναδεικνύει τη σημαντική συμβολή των γυναικών στην Αντίσταση κατά του Φασισμού και φωτίζει τη δράση και τον αγώνα τους σε μια από τις πιο δύσκολες και ηρωικές περιόδους της σύγχρονης Ιστορίας.

Με τη δύναμη, το θάρρος και την αυταπάρνησή τους, αποτέλεσαν αναπόσπαστο κομμάτι της Αντίστασης. Η ιστορία τους αποτελεί μέρος της συλλογικής μνήμης της πόλης και αξίζει να παραμένει ζωντανή και να μεταφέρεται στις νεότερες γενιές.

Η εκδήλωση “Η Γυναίκα στην Αντίσταση” αποτελεί έναν φόρο τιμής στις γυναίκες που αγωνίστηκαν, αντιστάθηκαν και συνέβαλαν στον αγώνα για ελευθερία και αξιοπρέπεια, κρατώντας ζωντανή τη μνήμη των ανθρώπων που θυσιάστηκαν στο Μπλόκο της Κοκκινιάς.

Παρασκευή 25 Σεπτεμβρίου 2026 | Ώρα 20:00

Μάντρα Μπλόκου Κοκκινιάς

Ηλιουπόλεως 102 Α

Διοργάνωση: Κοινωνικοπολιτιστικός Σύλλογος «ΕΣΤΙΑ ΕΝ ΠΟΛΗ»

Με την υποστήριξη: Δήμου Νίκαιας- Αγίου Iωάννη Ρέντη

Είσοδος ελεύθερη».

Τοπι και αλεξίπτωτα στις ιστορικές έρευνες

 

Όποιος προσπαθεί πάντα , έστω και υπάρξουν καθυστερήσεις, έχει αποτελέσματα. Έτσι και η ιστορική έρευνα αποδίδει όταν επιμένεις. Ετοιμαστείτε για το επόμενο Σαββατοκύριακο, όπου ο πρωινός σας καφές θα συνδυαστεί με την ανάγνωση των ερευνών μας. Το Σάββατο έχουμε κοντά παντελονάκια στον αγωνιστικό χώρο και την Κυριακή ανοίγουν αλεξίπτωτα με σαμποτέρ ενάντια στους ναζί.

Συντονιστειτε διαδικτυακά με το blog μας και εντυπως με τα βιβλία μας.

Το παλιό εργοστάσιο ΕΜΑΓΙΕ στην Κέα (φωτορεπορτάζ)

...αναδημοσίευση από το www.ertnews.gr...

Στέκουν περήφανα αλλά πληγωμένα από τον χρόνο, αναφερόμαστε στα όσα μηχανήματα έχουν απομείνει από το παλιό εργοστάσιο ΕΜΑΓΙΕ στην Κορησσία της Κέας, που μαζί με τα ερειπωμένα κτίσματά του, θυμίζουν άλλες εποχές που ένα κυκλαδίτικο νησί, είχε γίνει τόπος επιτυχούς βιομηχανικής παραγωγής και έδινε δουλειά σε κόσμο και προϊόντα σε μία πολύ ευρύτερη αγορά.

Από το 1927 που στα νησιά οι μεταφορές, η οδοποιία, οι υποδομές γενικότερα ήταν πολύ πίσω, ένα βιομηχανικό πείραμα δοκιμάστηκε και πέτυχε.

Οι εικόνες του ανθρώπινου μελισσιού που πήγαινε στη δουλειά και μετά σχολούσε από αυτήν, που τις έχει καταγράψει η ιστορία σε περιοχές με έντονη βιομηχανική ανάπτυξη, ζωντάνεψαν καις το κυκλαδίτικο νησί, όπου γηγενείς αλλά και Μικρασιάτες πρόσφυγες, είχαν βρει μεροκάματο. Επισκεφτήκαμε τον χώρο και φωτογραφίσαμε ό,τι έχει απομείνει.