...αναδημοσίευση από το www.ertnews.gr...
Στην οδό Αχαρνών στο ύψος του Αγίου Ελευθερίου, διασώζονται εγκαταστάσεις δύο εργοστασίων που δεν υπάρχουν εδώ και χρόνια. Περιοχή που κάποτε ήταν «θέρετρο» για τους εύπορους Αθηναίους, αραιοκατοικημένη, που αργότερα δέχτηκε Μικρασιάτες πρόσφυγες, ενώ φιλοξένησε πολλές επιχειρήσεις που πλέον δεν υπάρχουν πια.
Το ένα ήταν κάποτε η βιοτεχνία κουμπιών και σκληρών διακοσμητικών αντικειμένων για ρούχα (καρφίτσες, αγκράφες, πόρπες κλπ) «Νίνα» με περίοδο λειτουργίας από το 1940 έως τα τέλη της δεκαετίας του 1980. Σήμερα έχει απομείνει το κουφάρι της και όλα δείχνουν ότι σε αντίθεση με άλλες παλιές επιχειρήσεις που οι εγκαταστάσεις τους ή μέρος αυτών κρίθηκαν διατηρητέες και αναστηλώθηκαν για διάφορες άλλες χρήσεις (πχ IRIS στην Ελευσίνα, Καμίνι στο Γαλάτσι, κλπ), εδώ μάλλον δεν θα υπάρξει τέτοια εξέλιξη.
Ακριβώς δίπλα υπήρχε και διασώζεται η καμινάδα, αλλά και το ρημαγμένο πλέον λεβητοστάσιο της επιχείρησης «Αν. Μεταξοβιομηχανική Εταιρεία Δ. Ναθαναήλ και Σια» ιδρύθηκε το 1926 και έκλεισε τον κύκλο της ζωής της τη δεκαετία του 1980. Μάλιστα προμηθεύονταν κουμπιά από τη «Νίνα» το διπλανό εργοστάσιο. Όταν η Μεταξοβιομηχανική του Ναθαναήλ αποτέλεσε παρελθόν, μεγάλο μέρος των εγκαταστάσεών της έγιναν ένα μικρό πάρκο και ένα εμπορικό κέντρο.
Περπατήσαμε στην περιοχή και φωτογραφήσαμε ό,τι έχει απομείνει. Το παρελθόν της αποτέλεσε στο πρόσφατο παρελθόν, αντικείμενο έρευνας του περιοδικού του 49ου Λυκείου Αθηνών και από το τεύχος 17 αναδημοσιεύουμε ένα απόσπασμα:
«Εργοστάσια
Η χρυσή περίοδος για τα εργοστάσια που βρισκόταν σε αυτό το σημείο της οδού Αχαρνών ήταν οι δεκαετίες του ’50 και του ’60. Τα εργοστάσια που υπήρχαν ήταν κύρια κλωστοϋφαντουργία. Κάθε μέρα οι δρόμοι στις 6 πμ γέμιζαν από εργαζόμενους που πήγαιναν σε αυτά. Η Νιρβάνα από τις Τρεις Γέφυρες, η Αχαρνών, οι σταθμοί Κάτω Πατησίων, Άνω Πατησίων και αργότερα του Αγίου Ελευθερίου είχαν πλήθος εργατών.
Τέτοια ήταν ο Μιναϊδης – Φωτιάδης στην Ιακοβάτων, όπου αφού έκλεισε έγινε Πάρκο. Ο Δημητριάδης στην Αχαρνών, με τα γνωστά υφάσματα 3 Δέλτα, όπου στη θέση του αφού έκλεισε έγινε μεγάλο συγκρότημα πολυκατοικιών, ο Μπάρδης στη Νιρβάνα όπου στη θέση του έγινε το 65 Γενικό Λύκειο, το εργοστάσιο του Ναθαναήλ στην Αχαρνών όπου έγινε Πάρκο και άλλα μικρότερα και βιοτεχνίες που σήμερα δεν υπάρχουν.
Δίπλα στο Πάρκο που ήταν το εργοστάσιο του Ναθαναήλ, αν παρατηρήσει κανείς καλύτερα τη βιομηχανική καμινάδα που βρίσκεται στο πλάι ενός κτηρίου, θα δει πάνω της τρία μαύρα αστέρια, το ένα κάτω από το άλλο. Αυτά ήταν το σήμα κατατεθέν της περιοχής. Το πρώτο εργοστάσιο μετάξης στην Αθήνα ήταν του Καλαματιανού Ναθαναήλ και οι εργάτριές του είχαν διδαχθεί την τέχνη στη Μονή Καλογραιών στην Καλαμάτα. Η επιχείρηση μεσουράνησε της δεκαετία του 50 ενώ λειτούργησε ως το 1975, όπου έκλεισε καθώς δεν μπορούσε να ανταγωνιστεί τα νέα συνθετικά μεταξωτά υφάσματα που κυκλοφορούσαν στην αγορά. Μετά το κλείσιμο του εργοστασίου και την παρέμβαση της ενορίας του Αγίου Ελευθερίου (που ο Ναθαναήλ την είχε χτίσει απέναντι από ιδιόκτητο εργοστάσιό του και την αφιέρωσε στον Άγιο Ελευθέριο, από θαυμασμό για τον πρωθυπουργό Ελευθέριο Βενιζέλο, μάλλον μετά την απόπειρα δολοφονίας του από βασιλόφρονες, το 1920 στο Παρίσι) οι εγκαταστάσεις κατεδαφίστηκαν και παρέμεινε το χαρακτηριστικό φουγάρο με τους τρεις αστέρες καθώς και το παρακείμενο εργοστάσιο κατασκευής κουμπιών το οποίο προμήθευε το εργοστάσιο Ναθαναήλ με τα απαραίτητα κουμπιά για τα είδη ρουχισμού.
Σήμερα στη θέση του παλιού εργοστασίου υπάρχει ένα πάρκο και εμπορικό κέντρο.
Η καμινάδα τρεις Αστέρες
Ακριβώς μπροστά από αυτό βρίσκεται το εργοστάσιο κατασκευής κουμπιών και σκληρών διακοσμητικών αντικειμένων για ρούχα (καρφίτσες, αγκράφες, πόρπες κλπ), ήταν η βιοτεχνία «Νίνα» με κεντρική διάθεση το κατάστημά της στον αριθμό 60 της Ερμού. Εκεί μέσα, κατασκευάστηκαν τα κουμπιά που ήταν τοποθετημένα πάνω στα ρούχα της μισής Ελλάδας τις δεκαετίες του ’60 και του ’70. Κουμπιά σε ποικιλία μεγεθών και χρωμάτων. Κουμπιά για πουκάμισα, για παντελόνια, για παλτά, για φορέματα… Δεν είναι καθόλου απίθανο σε κάποιο παλιό παλτό των παππούδων μας τα κουμπιά να είναι από αυτήν την βιομηχανική μονάδα! Αυτό το εργοστάσιο σαν κτίριο υπάρχει ακόμη. Ο χώρος του εργοστασίου χωρίζεται σε τρεις ορόφους, ο καθένας περίπου 1000 τετραγωνικά. Η δραστηριότητα αυτών των εργοστασίων, που απασχολούσαν πάνω από 1200 εργαζόμενους και η στάση του Ηλεκτρικού «Άγιος Ελευθέριος», που φτιάχτηκε λαμβάνοντας υπόψη την ύπαρξή τους, ήταν η αφορμή για την αύξηση του πληθυσμού στην περιοχή.
Το πάρκο Τριών Αστέρων
Σε κάποια γειτονιά της αχανούς Αθήνας ένα μικρό “ταπεινό” γήπεδο, μπορεί να αποτελεί κομβικό σημείο για την καθημερινότητα και συνεκτικό κρίκο για τους κατοίκους.
Αθλητική Ηχώ Οκτώβριος 1946Όπως συμβαίνει κάπου κοντά στο ρέμα του Ποδονίφτη, στα όρια του Δήμου Αθηναίων, όπου επί δεκαετίες δραστηριοποιείται ο σύλλογος “Τρεις Αστέρες”.
Οι “Τρείς Αστέρες” είναι μία από τις πολλές ομάδες της πρωτεύουσας με παρουσία επί πολλές δεκαετίες στα αθλητικά δρώμενα έστω και αν παραμένουν μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας και τα χειροκροτήματα πλήθους οπαδών. Εκατοντάδες παιδιά της Αθήνας γυμνάζονται και αγωνίζονται σε ομάδες όπως ο “Τρίτων” και ο “Πρωτέας”, ο “Γκυζιακός”, ο “Αρίων” ή οι “Τρεις Αστέρες”.
Ήταν τα χρόνια μετά τον πόλεμο, όταν κάτοικοι της περιοχής δημιούργησαν στον σύλλογο με την συνδρομή επιχειρηματία της εποχής. Η μεταξοβιομηχανία είχε στο φουγάρο ως έμβλημα τρία αστέρια και εξ αυτού έλαβε την ονομασία και ο σύλλογος. Τα χρόνια πέρασαν και πλέον διασώζεται μόνο η καμινάδα του μη υπάρχοντος εργοστασίου. Τα πρώτα χρόνια είχε μόνο ποδοσφαιρικό τμήμα και από εκεί ξεκίνησαν αρκετοί μετέπειτα πρωταγωνιστές των γηπέδων που έπαιξαν στον γειτονικό Απόλλωνα Αθηνών και την ΑΕΚ. Όπως ο Κώστας Πούλης και ο Γιώργος Καμάρας, Σταδιακά ο σύλλογος ατόνησε και το 1989 επανιδρύθηκε από κατοίκους της περιοχής.
10 Οκτωβρίου 1946 Αθλητική Ηχώ
‘Έκτοτε έχει συνεχή παρουσία με τμήματα μπάσκετ, βόλεϊ αλλά δραστηριοποιείται και στο σκάκι όπου μάλιστα διακρίνεται στην μεγάλη εθνική κατηγορία. Στην περιοχή στα όρια της 5ης δημοτικής κοινότητας του δήμου της Αθήνας με τον δήμο της Νέας Φιλαδέλφειας στην ένωση του ρέματος Ποδονίφτη με τον ποταμό Κηφισό, στον παραρεμάτιο χώρο έχουν δημιουργηθεί εδώ και χρόνια το Πάρκο Ποδονίφτη, παιδική χαρά και αθλητικές εγκαταστάσεις με 2 γήπεδα μπάσκετ, τσιμεντένιες εξέδρες και αποδυτήρια. Εκεί ήταν μέχρι πρότινος χώρος παιδικής χαράς και είναι χώρος άθλησης για τα παιδιά της περιοχής αλλά και του συλλόγου Τρεις Αστέρες Αστέρες που χρησιμοποιεί το γήπεδο σαν έδρα».
Έρευνα & φωτο: Νάσος Μπράτσος