Το παλιό εργοστάσιο ΕΜΑΓΙΕ στην Κέα (φωτορεπορτάζ)

...αναδημοσίευση από το www.ertnews.gr...

Στέκουν περήφανα αλλά πληγωμένα από τον χρόνο, αναφερόμαστε στα όσα μηχανήματα έχουν απομείνει από το παλιό εργοστάσιο ΕΜΑΓΙΕ στην Κορησσία της Κέας, που μαζί με τα ερειπωμένα κτίσματά του, θυμίζουν άλλες εποχές που ένα κυκλαδίτικο νησί, είχε γίνει τόπος επιτυχούς βιομηχανικής παραγωγής και έδινε δουλειά σε κόσμο και προϊόντα σε μία πολύ ευρύτερη αγορά.

Από το 1927 που στα νησιά οι μεταφορές, η οδοποιία, οι υποδομές γενικότερα ήταν πολύ πίσω, ένα βιομηχανικό πείραμα δοκιμάστηκε και πέτυχε.

Οι εικόνες του ανθρώπινου μελισσιού που πήγαινε στη δουλειά και μετά σχολούσε από αυτήν, που τις έχει καταγράψει η ιστορία σε περιοχές με έντονη βιομηχανική ανάπτυξη, ζωντάνεψαν καις το κυκλαδίτικο νησί, όπου γηγενείς αλλά και Μικρασιάτες πρόσφυγες, είχαν βρει μεροκάματο. Επισκεφτήκαμε τον χώρο και φωτογραφίσαμε ό,τι έχει απομείνει.

Φάμπρικες και κοντά παντελονάκια

 

Απολαμβάνουμε την ιστορική έρευνα και δεν σταματάμε λεπτό και όπως βλέπουμε από αναδημοσιεύσεις, σχόλια και μηνύματα, που λαμβάνουμε, πιάνει τόπο.

Συνεπώς πρωινό καφεδάκι και το Σαββατοκύριακο που έρχεται με ανάγνωση των ερευνών που αναρτούμε. 

Προαναγγελλουμε για το Σάββατο ιστορικό θέμα για τους φίλους της ΑΕΚ και την Κυριακή φωτορεπορτάζ από παλιά βιομηχανία σε κάποιο νησί.

Συντονιστειτε διαδικτυακά με το blog μας και εντυπως με τα βιβλία μας 

Σε τροχιά ανάδειξης η «Γαλλική Σκάλα» στο Λαύριο - Διασώζεται η βιομηχανική ιστορία και ένα σημαντικό τοπόσημο

 

...αναδημοσίευση από το www.ertnews.gr...

Δρομολογημένες είναι οι διαδικασίες αποκατάστασης και προστασίας εδώ και ένα μήνα, για την εμβληματική «Γαλλική Σκάλα» στο Λαύριο. Ήδη από τις 11 Ιουλίου έχει υπογραφεί από το Δήμο Λαυρεωτικής, η σύμβαση για την αποκατάσταση και ανάδειξή της. Πρόκειται για κίνηση που δείχνει σεβασμό στην πόλη και την ιστορία της, με επίκεντρο τους ανθρώπους του μόχθου, που έδωσαν ζωή στο Λαύριο σε δύσκολες εποχές.

Ως προς την ιστορία της, όπως αναφέρει το Γεωπάρκο της Λαυρεωτικής: «Στη βόρεια πλευρά του λιμανιού του Λαυρίου στέκει επιβλητική η σιδερένια Σκάλα της Γαλλικής Εταιρείας, η οποία κατασκευάστηκε το 1888 για την ευκολότερη φόρτωση στα πλοία των μεταλλευμάτων με σκοπό την εξαγωγή τους κυρίως στη Γαλλία. Η Γαλλική Σκάλα που καταγράφεται σήμερα ως έσχατο απομεινάρι των παραθαλάσσιων εγκαταστάσεων της ιστορικής CFML και των αξιόλογων λιμενικών έργων που επιτέλεσε στη Λαυρεωτική, εξακολουθεί να λειτουργεί ως τοπόσημο, και μάλιστα το ισχυρότερο της πόλης του Λαυρίου μέχρι σήμερα, καθώς και ως αναπόσπαστο τμήμα της τοπικής συλλογικής μνήμης.

Η εγκατάσταση αυτή της Γαλλικής Εταιρείας χρησίμευε στην αποθήκευση και εκφόρτωση των προϊόντων μεταλλουργίας στα ατμόπλοια και στην παραλαβή καύσιμων υλών, κυρίως γαιάνθρακα. Από το σύνολο αυτό των εγκαταστάσεων, σώζεται σήμερα μόνο η Σκάλα, στη βορειοδυτική άκρη του λιμανιού, καθώς και ένας από τους μεγάλους λίθινους τοίχους της αποθήκης, αφού τα τελευταία σωζόμενα τμήματα των υπόλοιπων κατασκευών κατεδαφίστηκαν στο τέλος της προηγούμενης δεκαετίας».

Όπως έχει ανακοινώσει ο Δήμος Λαυρεωτικής: «Για περισσότερα από εξήντα χρόνια, αυτή η σιδερένια προβλήτα ήταν η καρδιά του Λαυρίου, ο τόπος όπου χτυπούσε ο παλμός μιας πόλης που δούλευε ακατάπαυστα. Εκεί βρίσκεται χαραγμένος ο μόχθος χιλιάδων εργατών, των παππούδων και των πατεράδων μας, μιας ολόκληρης κοινωνίας που έχτισε την ταυτότητά της δίπλα στη θάλασσα.

Παρά τα χτυπήματα του χρόνου και της αρμύρας, η Σκάλα έμεινε όρθια να μας περιμένει. Σήμερα, κάνουμε πράξη το χρέος μας απέναντι στην ιστορία μας. Το μνημείο αυτό δεν θα αποκατασταθεί μόνο ως κατασκευή, αλλά θα παραδοθεί στους δημότες ως ένας ζωντανός χώρος νεότερης πολιτιστικής κληρονομιάς, που θα διηγείται σε κάθε επισκέπτη ποιοι είμαστε.
Κάποιες ιστορίες δεν τελειώνουν, απλώς αλλάζουν σελίδα. Η Γαλλική Σκάλα ήταν εδώ πριν από εμάς και, με το έργο που ξεκινά, θα είναι εδώ και για τα παιδιά και τα εγγόνια μας».

Σχετικά θέματα

Λαύριο: H πόλη που συναντήθηκαν τα σταυροδρόμια της ιστορίας (Α’ μέρος)

Λαύριο: H πόλη που συναντήθηκαν τα σταυροδρόμια της ιστορίας (Β’ μέρος)

Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου: Το παρελθόν συνάντησε την καινοτομία και τον Πολιτισμό

Παλιά βιομηχανία Ίρις: Ένας σύγχρονος χώρος πολιτισμού που θα φιλοξενήσει το φεστιβάλ «Αισχύλεια»

 

πηγή φωτο: Αισχύλεια

...αναδημοσίευση από το www.ertnews.gr...

Στο χώρο της παλιάς βιομηχανίας Ίρις στην Ελευσίνα θα πραγματοποιηθούν εκδηλώσεις του φεστιβάλ Αισχύλεια (διάρκεια από 30/8 έως και 3/10). Η βιομηχανία τα τελευταία χρόνια, μετά από παρεμβάσεις έγινε πλέον λειτουργική ως χώρος πολιτισμού.

Όπως αναφέρουν οι διοργανωτές του φεστιβάλ: «Η βιομηχανία Ίρις, η πρώτη σύγχρονη βιομηχανία βερνικιών και χρωμάτων στην Ελλάδα, ιδρύθηκε το 1925. Η ακμή της καταγράφεται περίπου την περίοδο 1925-1950, ενώ η λειτουργία της τερματίστηκε περί τα τέλη του 1970. Η καμινάδα και τα δύο παλαιότερα κτίσματα του εργοστασίου έχουν χαρακτηριστεί διατηρητέα νεότερα μνημεία, καθώς αποτελούν αντιπροσωπευτικά δείγματα βιομηχανικής αρχιτεκτονικής της περιόδου του μεσοπολέμου.

Μετά την ένταξή της στο πρόγραμμα ανάπτυξης υποδομών της 2023 Ελευσίς και σε συνεργασία με τον ιδιοκτήτη φορέα ΟΑΕΔ και τον Δήμο Ελευσίνας, η πρώτη βιομηχανία βερνικιών και χρωμάτων στην Ελλάδα, το εργοστάσιο ΙΡΙΣ, σχεδόν 100 χρόνια μετά την ίδρυσή του, μετασχηματίστηκε σε σύγχρονο χώρο πολιτισμού πολλαπλών δυνατοτήτων, με στόχο να αποτελέσει παρακαταθήκη για την πόλη».

Θυμίζουμε ότι γράφαμε μεταξύ άλλων στο www.ertnews.gr στις 29/01/23 ενώ παράλληλα παρουσιάζαμε και φωτορεπορτάζ:

«Ξαναζωντανεύει» η «IRIS» στη Ελευσίνα, καθώς προχωρούν τα έργα ανάδειξης των παλιών κτηρίων, με στόχο να γίνει χώρος πολιτιστικών δράσεων.

η εμβληματική καμινάδα, ύψους περίπου 35 μέτρων

Ξεκίνησε τη λειτουργία της το 1925 και έζησε έως τη δεκαετία του 1970 σαν βιομηχανία βερνικιών και χρωμάτων, μάλιστα ήταν η πρώτη στην Ελλάδα.

Τα δύο κτήρια στα οποία γίνονται παρεμβάσεις, αλλά και η καμινάδα έχουν χαρακτηριστεί διατηρητέα νεότερα μνημεία και χαρακτηριστικά δείγματα βιομηχανικής αρχιτεκτονικής της περιόδου του μεσοπολέμου.

Αρκετοί ήταν και οι Μικρασιάτες πρόσφυγες που μετά το 1922 εγκαταστάθηκαν στην Ελευσίνα και τροφοδότησαν το εργατικό δυναμικό της επιχείρησης.

Θυμίζουμε ότι σε προηγούμενο αφιέρωμά μας στην περιοχή, εκ μέρους του Συλλόγου Μικρασιατών Ελευσίνας, η Γεωργία Γιαγτζόγλου, πρόεδρός του, μας είχε πει ότι: «Οι εργασίες που έκαναν οι πρόσφυγες ήταν κυρίως αγροτικές και βιομηχανικές.

Έφεραν αρκετές γνώσεις για την καλλιέργεια της γης, τα αμπέλια και τη σταφίδα και τις πέρασαν και στην τοπική αγροτική οικονομία.

Επίσης εργάστηκαν στα εργοστάσια της εποχής, τον Κρόνο, την Σαπωνοποιία, την Βότρυς, το εργοστάσιο Ίρις, τα καμίνια (κεραμοποιεία που υπήρχαν από το 1821).

Άνοιξαν κουρεία, ραφτάδικα, υποδηματοποιεία, φαρμακείο, ενώ αρκετοί ήταν μεταφορείς με σούστες».

Πληροφορίες για το φεστιβάλ στο: https://aisxylia.gr

Σχετικό θέμα: «IRIS»: Η παλιά βιομηχανία γίνεται χώρος Πολιτισμού στην Ελευσίνα (φωτορεπορτάζ)

Ραφήνα: 110 χρόνια από τότε που άρχισε η εξόρυξη λιγνίτη

...αναδημοσίευση από το www.ertnews.gr...

Kλείνουν 110 χρόνια από τότε που ξεκίνησε η εξόρυξη στη Ραφήνα του λιγνίτη, διαδικασία που έπαιξε βασικό ρόλο στη συγκρότηση της τοπικής κοινωνίας αφού συγκέντρωσε εξειδικευμένους εργαζόμενους από πολλές περιοχές της χώρας, που εγκαταστάθηκαν εκεί στα λιγνιτωρυχεία του Γρώμαν. Διαδρομές που ξεκίνησαν από την Κύμη και τη Σέριφο, διασταυρώθηκαν στη Ραφήνα, με το εργατικό δυναμικό και τις οικογένειές τους να δημιουργούν ολόκληρη περιοχή όπου έμεναν οι λιγνιτωρύχοι.

Το σπίτι (ό,τι έχει απομείνει) που ο ιδιοκτήτης των μεταλλείων Γερμανός Αιμίλιος Γρώμαν, εγκατέστησε ένα από τα στελέχη του.

Ορατά ακόμα και σήμερα είναι τα απομεινάρια της περιόδου εξόρυξης του λιγνίτη σε ορισμένα από τα ξεχασμένα τμήματα της παλιάς λεωφόρου Μαραθώνος.

Καθόλου τυχαίο λοιπόν, που την Κυριακή 30 Νοεμβρίου 2025 στη Ραφήνα σε αίθουσα της εκκλησίας της Ανάληψης στην περιοχή της διασταύρωσης Ραφήνας, πραγματοποιήθηκε μία ενδιαφέρουσα εκδήλωση – ομιλία για την ιστορία του μεταλλευτικού κλάδου και το οκτάωρο, ενώ στις αρχές του 2026 έγινε και ένας ιστορικός περίπατος με μεγάλο ενδιαφέρον.

Για την ιστορική και αιματηρή απεργία του 1916 στη Σέριφο που οδήγησε στην εφαρμογή του οκτάωρου μίλησε ο Θοδωρής Λιβάνιος, ερασιτέχνης ερευνητής λαογράφος και απόγονος μεταλλωρύχου. Παράλληλα έχει σημαντική συμβολή στην οργάνωση ετήσιων εκδηλώσεων τιμής και μνήμης για τα γεγονότα του 2016.

ο χώρος των παλιών λιγνιτωρυχείων

Ο έτερος ομιλητής στη συγκεκριμένη εκδήλωση, ο Δημήτρης Μακρής, γέννημα – θρέμμα της περιοχής με πατέρα από τη Σέριφο και μητέρα από την Κύμη, ιστορικός ερευνητής και λαογράφος της τοπικής ιστορίας, όπως μας είχε πει σε παλαιότερη συνέντευξή του:

«To 1915 στα λιγνιτωρυχεία του Σκαλιστήρη στην Κύμη Ευβοίας, είχαν γίνει απολύσεις λόγω συνδικαλιστικής δράσης και έτσι αρκετοί έμπειροι συνδικαλιστές ήρθαν στην περιοχή της Ραφήνας στο λιγνιτωρυχεία του Γρώμαν. Επίσης το 1916 είχαμε την αιματηρή εξέγερση των λιγνιτωρύχων στη Σέριφο, που διεκδικούσαν να εφαρμοστεί το 8ωρο (ο νόμος υπήρχε ήδη τρία χρόνια αλλά δεν εφαρμόζονταν).

Έτσι μετά από τα γεγονότα, περίπου στο 1920 είχαμε την έλευση στη Ραφήνα λιγνιτωρύχων από τη Σέριφο, που ήταν έμπειροι στο συνδικαλισμό όπως και οι Κουμιώτες που είχαν ήδη έρθει και έτσι έγινε ένα γερό κράμα εργατικού συνδικαλισμού.

Όλοι αυτοί αρχικά έμεναν στη διασταύρωση Ραφήνας και ίδρυσαν το συνεταιρισμό αστέγων και ακτημόνων διασταύρωσης Ραφήνας. Στην αρχή έμεναν σε λαγούμια και σε καλύβες που έμοιαζαν με τις καλύβες των Σαρακατσάνων. Από το 1930 αρχίζουν να αγοράζουν γη από την Ιερά Μονή Πεντέλης και να χτίζουν σπίτια».

Εορτή της Αγίας Βαρβάρας, προστάτιδας του κλάδου το 1949.

Ο συνομιλητής μας αναφέρεται και στην περίοδο της κατοχής όπου:

Γιώργος Βρούστης: Από τα λιγινιτωρυχεία της Καλογρέζας στην ηγεσία της Ομοσπονδίας Μεταλλωρύχων

 

...αναδημοσίευση από το www.ertnews.gr...

Ο Γιώργος Βρούστης ήταν μία σημαντική προσωπικότητα του κλάδου των Μεταλλωρύχων στην Ελλάδα, στη μεταπολεμική περίοδο, όντας ο πρώτος Γραμματέας της Ομοσπονδίας Μεταλλωρύχων που ιδρύθηκε στη δύσκολη μετεμφυλιακή περίοδο. Γεννήθηκε το 1919 στα Κιούρκα (Αφίδνες όπως λέγεται σήμερα η περιοχή) και ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος τον βρήκε στη Μακεδονία, όπου συμμετείχε στην Εθνική Αντίσταση.

ό,τι απέμεινε σήμερα από τον πύργο των ανθρακωρυχείων

Επέστρεψε στα Κιούρκα το 1946 και ακολούθως προσελήφθη από την ΟΥΛΕΝ τον πρόγονο της σημερινής ΕΥΔΑΠ. Πρωτοστάτησε στην ίδρυση σωματείου στο χώρο και γι’ αυτό τον απέλυσαν εκείνα τα δύσκολα χρόνια.

Επόμενος εργασιακός σταθμός τα ανθρακωρυχεία της Καλογρέζας, όπου στις αρχές της δεκαετίας του 1950 πρωτοστατεί στην ίδρυση σωματείου, αλλά και στην ίδρυση της ομοσπονδίας. Δεν έμεινε μόνο εντός συνόρων η προσφορά του, αλλά αποτέλεσε στέλεχος και της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας του κλάδου.

Άλλωστε στη χώρα μας εκείνα τα χρόνια σε πολλές περιοχές, όπως το Λαύριο, οι Σέρρες, η Ραφήνα, η Ελευσίνα, το Μαντούδι, η Μύκονος, η Σέριφος και αλλού οι εργαζόμενοι στις στοές όποιο ορυκτό και αν έβγαζαν, είτε χρωμίτη, είτε βαρίτη, είτε βωξίτη, είτε λιγνίτη, είτε άνθρακα, είχαν πολύ σοβαρά προβλήματα.

Άλλοι έμεναν σε παραπήγματα κοντά στο χώρο δουλειά, όπως πχ στην Καλογρέζα, ή στην Ερέτρια Φαρσάλων, όλοι δούλευαν κάτω από ανυπόφορες συνθήκες.

Όπως μας είπε ο γιός του Γιώργου Βρούστη, ο Άρης Βρούστης, οι συνθήκες εργασίας στην Καλογρέζα, ήταν απολύτως ανθυγιεινές, δουλειά μέσα στη λάσπη, παιδική εργασία, επίσης η εργοδοσία αξιοποιούσε και την εργασία γυναικών.

Θέμης Παπαϊωάννου: H ιστορία της μεταλλευτικής δραστηριότητας στο Δίστομο

 

...αναδημοσίευση από το www.ertnews.gr...

Πλούσιο υπέδαφος και με μεγάλες δυνατότητες έχει η περιοχή του Διστόμου και καθόλου παράξενο που έχει γραφτεί μεγάλη ιστορία στη μεταλλευτική δραστηριότητα. Τα βασικά σημεία στην ιστορική εξέλιξη ως προς τον κλάδο αυτό στην περιοχή, μας περιέγραψε ο Θέμης Παπαϊωάννου, που υπήρξε εργαζόμενος στα μεταλλεία Διστόμου.

-Ποια περίοδο εργαστήκατε στο κλάδο;

-«Εργάστηκα το 1993 σαν βοηθός λογιστή, μέχρι που στρατεύτηκα. Το 1997 σταμάτησε η μεταλλευτική δραστηριότητα , αλλά συνέχισαν κάποιες εργασίες, καθώς μετέφεραν εργολαβικές εταιρίες τους βωξίτες. Στη σημερινή εποχή οι δραστηριότητες όλες έχουν περάσει στο Μυτιληναίο, την METLAN».

Δίπλα- δίπλα η αρχική βάση φορτώσεως (α' πλάνο)  και πιο πίσω η νεότερη ταινία της «Γ.ΜΠΑΡΛΟΣ - ΕΛΛΗΝΙΚΟΙ ΒΩΞΙΤΕΣ ΕΛΙΚΩΝΟΣ» στην Παραλία Διστόμου, μπροστά από τον Οικισμό Περιστερά όπου εγκαταστάθηκαν οι ντόπιοι κάτοικοι της Παραλίας, όταν απαλλοτριώθηκαν και γκρεμίστηκαν τα σπίτια τους από την Γαλλική Πεσινέ. Στο βάθος το εργοστάσιο Αλουμίνιο της Ελλάδας, της Πεσινέ.

-Πότε ξεκίνησε η ιστορία του κλάδου στην περιοχή;

Λουκάς Ζάκκας: Τα μεταλλεία στο Δίστομο και οι αγώνες των μεταλλωρύχων τις προηγούμενες δεκαετίες για ανθρώπινες συνθήκες εργασίας

 

...αναδημοσίευση από το www.ertnews.gr...

Στις εποχές που στη γη του Διστόμου, οι στοές και οι μεταλλωρύχοι έγραφαν τη δικιά τους σκληρή και δημιουργική ιστορία, τόσο στο επίπεδο της παραγωγής, όσο και σε αυτό των εργατικών αγώνων για βασικά δικαιώματα. «Οδηγός» μας και συνομιλητής, ο Λουκάς Ζάκκας εργαζόμενος στα μεταλλεία Διστόμου από το 1966 έως το 1991, συνδικαλιστής, μέλος της διοίκησης της Ομοσπονδίας Μεταλλεργατών Ελλάδας (μεταδικτατορική περίοδος) και γραμματέας της το 1983-1986. Πρώην Δημοτικός Σύμβουλος Δήμου Διστόμου – Αράχωβας - Αντίκυρας με Λαϊκή Συσπείρωση.

Όπως μας δήλωσε χαρακτηριστικά: «Αρχικά υπήρχε η εταιρία ΑΜΕ Μπάρλου Βωξίται Ελλάς και από εκεί προέκυψαν άλλες δύο εταιρίες η Ελληνικοί Βωξίτες Διστόμου και η Ελληνικοί Βωξίτες Ελικώνος. Στην περιοχή ήρθε και η γαλλικών συμφερόντων ΠΕΣΙΝΕ.

17-3-1975 εφημ.Μεταλλωρύχος

Στη μεταπολεμική περίοδο, το εργατικό δυναμικό στελεχώθηκε αρχικά από ντόπιους, εδώ πρέπει να πούμε ότι δούλευαν και παιδιά κάτω από δύσκολες συνθήκες, δηλαδή ακόμα και μέσα στις στοές, ενώ η αύξηση δραστηριοτήτων και η ανάγκη για εξειδικευμένο προσωπικό, οδήγησε στην προσέλκυση εργαζομένων και από άλλες περιοχές και έτσι είχαμε και το φαινόμενο να φτιάχνονται οικισμοί αποκλειστικά για το δυναμικό αυτό.

Χωρίς χουνερια....

 

Μπορεί ο καιρός να κάνει χουνερια, αλλά εμείς παραμένουμε στην πεπατημένη. Έτσι καί το Σαββατοκύριακο που έρχεται θα απολαύσετε τον πρωινό σας καφέ είτε στο σπίτι μπροστά στον υπολογιστή, είτε έξω από το κινητό σας διαβάζοντας τις έρευνες που ετοιμάσαμε για εσάς.

Έρχεται κυανέρυθρο αφιέρωμα το Σάββατο και μεταλλευτικό την Κυριακή.

Συντονιστείτε διαδικτυακά στο blog μας και εντυπως με τα βιβλία μας.

Τα παλιά μεταλλεία της Ομβριακής – Το «Λαύριο» του Δομοκού

 ...αναδημοσίευση από το www.ertnews.gr...

Κάποτε είχε φτιαχτεί ένα μεγάλο χωριό των 700 κατοίκων, σήμερα είναι μία περιοχή «φάντασμα», αφού τα μεταλλεία δεν δουλεύουν πια εδώ και χρόνια και το φευγιό για την εξασφάλιση του επιούσιου, ήταν αναπόφευκτο. Μιλάμε για τα μεταλλεία που βρίσκονταν κοντά στην Ομβριακή. Αυτό όμως δεν αναιρεί το γεγονός ότι μία επίσκεψη στο χώρο έχει μεγάλο ενδιαφέρον, γιατί το τοπίο είναι ξεχωριστό και αποτελεί παρά τη φθορά που φέρνει ο χρόνος, σημαντικό μνημείο της βιομηχανικής και μεταλλευτικής κληρονομιάς της χώρας μας. Η λειτουργία τους ξεκίνησε το 1908 έως το 1961 και αρχικά ανήκαν στην οικογένεια Καρατζά από το Δομοκό και στη συνέχεια αγοράστηκαν από τη "Μεταλλευτική". Τα εκμεταλλεύτηκαν όπως και πολλά άλλα μεταλλεία της χώρας μας οι Γερμανοί κατά τη διάρκεια της Κατοχής για τις δικές τους ανάγκες, ενώ όταν εγκατέλειψαν την Ελλάδα ανατίναξαν τις εγκαταστάσεις των Μεταλλείων.

Τίποτα από όλα αυτά δεν θα είχε γίνει, αναφερόμαστε στην παρουσίαση του θέματος, χωρίς την πολύτιμη συμβολή της Ρενάτας Ζαχαροπούλου, που δημιούργησε και δώρισε στο χωριό την ιστοσελίδα https://omvriaki.gr/ η οποία περιλαμβάνει συνολικές τουριστικές, ιστορικές, λαογραφικές πληροφορίες για το χωριό και φυσικά και για την ιστορία των μεταλλείων, ενώ μας έφερε σε επαφή και με πρόσωπα που έχουν βιώματα από τη λειτουργία των μεταλλείων. Η ιδέα για την ενασχόληση με το θέμα ήταν της Μαριάνθης Κόμνου από το Τμήμα Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης της ΕΡΤ που εντόπισε το ότι υπήρχαν κάποτε μεταλλεία στην περιοχή και μας προέτρεψε να το αναδείξουμε.

Μαρτυρίες κατοίκων της περιοχής

Ο Σπύρος Ματσαδές κάτοικος Ομβριακής μας δήλωσε πως: «Στα Μεταλλεία εργαζόταν ο πατέρας μου Στέλιος Ματσαδές. Τα μεταλλεία με βάθος 280 μ. και σήραγγες που εκτείνονται προς όλες τις κατευθύνσεις πρόσφεραν πλούσιο μετάλλευμα χρωμίου και το 90% διατίθεντο για να την κατασκευή πολεμικών αρμάτων. Επίσης, υπήρχαν και λίγα κοιτάσματα χρυσού. Ειδικά ασανσέρ κατέβαζαν τους εργάτες στις στοές.

Για την Ομβριακή η λειτουργία των μεταλλείων ήταν μία σημαντική οικονομική διέξοδος. Εκείνα τα χρόνια και πριν την αποξήρανση της λίμνης Ξυνιάδας οι δουλειές ήταν λίγες. Τότε οι άντρες θα έπρεπε να είναι είτε ψαράδες - αφού η λίμνη είχε πλήθος και ποικιλία ψαριών - είτε κτηνοτρόφοι, είτε να εργαστούν στα μεταλλεία. Σχεδόν όλοι οι άντρες της Ομβριακής απασχολούνταν στα μεταλλεία, εργαζόμενοι 8-12 ώρες καθημερινά. Βεβαίως δούλευαν και γυναίκες αλλά σε εργασίες που είχαν να κάνουν με τη μεταφορά μεταλλεύματος.

Κατά τη διάρκεια της κατοχής από τους Γερμανούς τα μεταλλεία συνέχισαν τη λειτουργία τους και στο σημείο που βρίσκονται σήμερα τα παλιά κτίσματα του οικισμού Μεταλλεία δημιουργήθηκε μία μικρή πόλη με εστιατόρια, φούρνο, καφενεία και ιατρείο. Μάλιστα, στο ιατρείο πρωτοβάθμιας περίθαλψης το οποίο δημιουργήθηκε καταρχήν για τους εργαζόμενους στα μεταλλεία, μπορούσαν να έχουν πρόσβαση και οι κάτοικοι της Ομβριακής, που εργαζόταν στα μεταλλεία αλλά και όσοι ήταν ασθενείς από τα γύρω χωριά».

O Νίκος Περώνης εργάστηκε στην τελευταία περίοδο και συγκεκριμένα από το 1988 έως το 1991 που έκλεισαν τα μεταλλεία, σαν οδηγός φορτηγού. Εκείνη την περίοδο όπως μας είπε εργάζονταν περίπου 25 άτομα, εκ των οποίων μόνιμοι ήταν οι πέντε. Η δουλειά ήταν η μεταφορά του μεταλλεύματος με τα φορτηγά προς τα μεταλλεία Ερέτριας Φαρσάλων, όπου γίνονταν εμπλουτισμός, το μετάλλευμα γίνονταν σκόνη και έφευγε για φόρτωση και εξαγωγή, ήταν μάλιστα το καλύτερο χρώμιο στην Ευρώπη. Από την παλιά εποχή των μεταλλείων, μας αναφέρει ότι ήταν τόσο αναπτυγμένη η μεταλλευτική δραστηριότητα που είχε φτιαχτεί ένα μικρό χωριό, με σχολείο, φούρνο, διοικητήριο, αποθήκες, μηχανουργείο, ιατρείο, από τα οποία σήμερα παραμένουν λίγα και ερειπωμένα κτίρια. Μάλιστα επειδή οι Γερμανοί επί κατοχής τα εκμεταλλεύτηκαν για τις δικές τους ανάγκες, είχαν ανάγκη το εργατικό δυναμικό και όπως τόνισε ο κ. Περώνης: «Στην Ομβριακή δεν πεινάσαμε ποτέ». Μάλιστα οι υποδομές αυτές διατηρήθηκαν και μετά. Μεταπολεμικά τα μεταλλεία τα δούλεψε ο Σκαλιστήρης που είχε ανάλογες μεταλλευτικές επιχειρήσεις σε πολλές περιοχές της χώρας, ο κυρίαρχος εργοδότης στο συγκεκριμένο κλάδο.

Στη σημερινή εποχή η περιοχή έχει ακόμα αναξιοποίητα κοιτάσματα. Η λίμνη που υπάρχει στο χώρο των μεταλλείων, σε αντίθεση με άλλες περιπτώσεις, όπως για παράδειγμα στα μεταλλεία Ερέτριας Φαρσάλων που δημιουργήθηκε από καθιζήσεις στοών, στην Ομβριακή δημιουργήθηκε από τα σκαψίματα με τη μέθοδο του «σαλίγκαρου» και μετά το σταμάτημα της μεταλλευτικής δραστηριότητας, γέμισε με νερό της βροχής, ενώ το βάθος της φτάνει τα 85 μέτρα. Αρκετά σίδερα από τις παρατημένες εγκαταστάσεις έχουν πάει για σκραπ, ενώ υπάρχει πηγάδι 220 μέτρων βάθους και ανά δέκα μέτρα άφηναν διέξοδο για το μετάλλευμα.

Τέλος, ο κ. Περώνης μας δήλωσε ότι: «το κλείσιμο των μεταλλείων στοίχισε στην περιοχή οικονομικά, καθώς αρκετοί κάτοικοι της περιοχής κυρίως της Ομβριακής, αλλά και από τον κοντινό Δομοκό, είχαν βρει δουλειά εκεί».

Να συμπληρώσουμε ότι όπως και σε άλλες περιπτώσεις η αγοραστική δύναμη των εργαζομένων, είχε ευεργετικές επιπτώσεις στη διατήρηση άλλων θέσεων εργασίας, σε δορυφορικές επιχειρήσεις της κάθε περιοχής, με αποτέλεσμα όταν αυτή λόγω του κλεισίματος μηδενίζοντας, οι συνέπειες ήταν αλυσιδωτές.

Από το άλλοτε πολύβουο χωριό των 700 κατοίκων που ήταν δίπλα στα ενεργά εκείνη την εποχή μεταλλεία, τώρα στο σημείο μένει μόνο ο Νίκος Καναβός και η οικογένειά του. Επικοινωνήσαμε με τον κ. Καναβό και τον ρωτήσαμε αν στη δεκαετία του 1950 που είχε τα μεταλλεία ο Σκαλιστήρης, είχαν καταγραφεί όπως και στις άλλες περιοχές που ο ίδιος είχε μεταλλεία, φαινόμενα όπως σκληρές συνθήκες εργασίας, πέραν αυτών που εκ των πραγμάτων προκύπτουν από τη δουλειά, δηλαδή με έλλειψη μέτρων προστασίας από την πλευρά της εργοδοτικής πλευράς. Μας είπε ότι από τις διηγήσεις που είχε ακούσει οι εργαζόμενοι δούλευαν «με το πιστόλι στον κρόταφο», μεταφορικά βέβαια για να περιγραφούν οι συνθήκες και ότι κάποιος επιστάτης ονόματι Μαρσέλλος ήταν ο φόβος και ο τρόμος των εργατών με τις πιέσεις που εξασκούσε.

Ακολούθως τον ρωτήσαμε αν στην εορτή της Αγίας Βαρβάρας, προστάτιδας του κλάδου, γίνονταν μεγάλες εορταστικές εκδηλώσεις και μας απάντησε ότι: «Παλιά που γύρω από τα μεταλλεία είχε φτιαχτεί ένα μεγάλο χωριό με περίπου 700 κατοίκους, ιατρείο, σχολείο, μαγαζιά, κλπ γίνονταν μεγάλες εκδηλώσεις και πανηγύρι. Στη σημερινή εποχή που δεν υπάρχουν μαγαζιά και δεν υπάρχουν σε λειτουργία τα μεταλλεία, έρχεται κόσμο ανήμερα της Αγίας Βαρβάρας, γίνεται ο εορτασμός, αλλά χωρίς πανηγύρι και γενικά την εικόνα που είχε η συγκεκριμένη γιορτή στο παρελθόν. Πάντως συνεχίζεται και στη σημερινή εποχή ο εορτασμός στα ερειπωμένα πια μεταλλεία».

Όπως αναφέρει σε άρθρο του ο κάτοικος της περιοχής Νίκος Καναβός στην ιστοσελίδα https://omvriaki.gr/:

«Αν μένεις στην Αττική τα Μεταλλεία Δομοκού είναι κάτι σαν το Λαύριο. Παλιά κτίσματα Τα Μεταλλεία Δομοκού είναι ένας οικισμός της Ομβριακής, που πρόσφερε πλούσιο μετάλλευμα χρωμίου σε όλη την Ελλάδα, αλλά και στο εξωτερικό. Σύμφωνα με την παράδοση πριν ανακαλυφθούν τα κοιτάσματα χρωμίου, οι καλλιεργητές παραπονούνταν ότι στην περιοχή "στράβωναν τα υνιά" τους κι έτσι άρχισαν οι πρώτες σκέψεις για εξόρυξη του μεταλλεύματος.

Το μεταλλείο λίγο έξω από την Ομβριακή, το ξεκίνησε ο Μποδοσάκης, το εκμεταλλεύτηκαν οι Γερμανοί στον πόλεμο και στη συνέχεια περιήλθε σε ελληνικά χέρια. Κάτοικοι των γύρω χωριών του Δομοκού (Ομβριακή, Παλαμά, Νέα Μακριση, Ξυνιάδα, Περιβόλι κ.α), που δεν είχαν κτήματα ή βάρκα για να αλιεύουν στην τότε λίμνη Ξυνιάδας, εργαζόταν στο Μεταλλείο.

Ακόμη και από άλλες περιοχές της Ελλάδας, άνθρωποι κάθε ηλικίας ερχόταν στα Μεταλλεία, ώστε να εργαστούν ως μεταλλωρύχοι.

Το μεταλλείο δούλευε με στοές και με το τρενάκι που υπήρχε τότε -μετά το στάδιο της διαλογής και επεξεργασίας του μεταλλεύματος- μετέφεραν το χρώμιο στο σιδηροδρομικό σταθμό στις Αγγείες και από εκεί, γινόταν η μεταφορά του σε όλη την Ελλάδα και το εξωτερικό. Ο μεγαλύτερος αγοραστής χρωμίου ήταν η Ρωσία.

Περίπου στο 1961-1962 η λειτουργία των μεταλλείων κρίθηκε ασύμφορη, καθώς η εταιρεία που το διαχειριζόταν πτώχευσε και το Μεταλλείο χρωμίου περιήλθε στο Δημόσιο, ενώ ιδιοκτήτης του εμφανιζόταν η Εθνική Τράπεζα.

Το 1986 η τράπεζα αποφασίζει την επαναλειτουργία του για 3-4 χρόνια με τη μέθοδο της αποκάλυψης πλέον και όχι με στοές, αλλά η επεξεργασία και η διαλογή γινόταν στην Ερέτρια Βόλου.

Όταν σταμάτησε η εξόρυξη το 1960 στην περιοχή δημιουργήθηκε μία τεχνητή κωνοειδής λίμνη βάθους 105μ. και διάμετρο πάνω από 350μ. και με βάση 50μ. Η τεχνητή λίμνη των Μεταλλείων δεν υπερχειλίζει από τις έντονες βροχοπτώσεις της περιοχής, πιθανά λόγω της ύπαρξης των παλαιών στοών που είχαν δημιουργηθεί για την εξόρυξη του χρωμίου.

Σήμερα από τη λίμνη αρδεύονται τα χωράφια της Ομβριακής και της Νέας Μάκρισης με ειδικούς αγωγούς που κατασκευάστηκαν μετά τη παύση των Μεταλλείων.

Σε πλήρη παραγωγή το παλιό μεταλλείο απασχολούσε περίπου 700 εργάτες, όσοι δηλαδή οι κάτοικοι ενός χωριού. Για το λόγο αυτό στον οικισμό Μεταλλεία λειτουργούσαν καφενεία, ταβέρνες, φούρνος, ιατρείο, κινηματογράφος.

Στις μέρες μας τα Μεταλλεία είναι ένας οικισμός που σε τίποτα δεν θυμίζει το παρελθόν του. Κρατά όμως, μία απόκοσμη ομορφιά που πολλοί κάτοικοι από την Ομβριακή, το Παλαμά, τη Νέα Μάκριση επιλέγουν για να κάνουν τον περίπατό τους. Ειδικά το απόγευμα το περπάτημα γύρω από την τεχνητή λίμνη, προσφέρει ένα εντυπωσιακό ηλιοβασίλεμα, καθώς ο ήλιος δύει πίσω από την Τσαμαδόραχη στην Ομβριακή».

Ένα «Λαύριο» λοιπόν υπήρξε κοντά στο Δομοκό και πρόσφερε εργασία σε εκατοντάδες ανθρώπους για πολλά χρόνια. Όλοι αυτοί και αυτές γιατί θυμίζουμε ότι εργάστηκαν και γυναίκες, είναι οι αφανείς ήρωες μίας άλλης εποχής, που οι στοές, τα φρεάτια, οι φορτώσεις και οι εξαγωγές μεταλλευμάτων, απαιτούσαν ένα ανθρώπινο μελίσσι γύρω τους.

Έρευνα: Νάσος Μπράτσος

Πηγές & έγχρωμες φωτο: Ρενάτα Ζαχαροπούλου, ιστοσελίδα https://omvriaki.gr/

Ασπρόμαυρες φωτο από το αρχείο του Γιώργου Ζαβού

Διαβάστε στο μεταλλευτικό αφιέρωμα που συνεχίζεται στο www.ertnews.gr

1/06/2025: Λουκάς Ζάκκας: Τα μεταλλεία στο Δίστομο και οι αγώνες των μεταλλωρύχων τις προηγούμενες δεκαετίες για ανθρώπινες συνθήκες εργασίας

8/06/2025: Θέμης Παπαϊωάννου: H ιστορία της μεταλλευτικής δραστηριότητας στο Δίστομο

14/06/2025: Γιώργος Βρούστης: Από τα λιγινιτωρυχεία της Καλογρέζας στην ηγεσία της Ομοσπονδίας Μεταλλωρύχων

15/06/2025: Γιώργος Βρούστης: Ένα γραπτό κείμενό του από τις αναμνήσεις στις στοές των λιγνιτωρυχείων

Η ιστορία των Μεταλλείων Ερέτριας Φαρσάλων - Ήταν από τα πιο παλιά της Ελλάδας (B' μέρος)

...αναδημοσίευση από το www.ertnews.gr...

 Μπορεί σήμερα να μην υπάρχουν πια τα Μεταλλεία Ερέτριας Φαρσάλων, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι διεγράφη η ιστορία τους, η προσφορά τους στην οικονομία και τοπικά γιατί δούλεψαν εκατοντάδες εργαζόμενοι από την περιοχή και πανελλαδικά με τις εξαγωγές που έκαναν.

Παλιοί εργαζόμενοι που ακολούθησαν το σκληρό αυτό επάγγελμα θυμούνται μέσα από την διαδρομή τους, βασικά στοιχεία της ζωής των Μεταλλείων, αλλά και τις συλλογικές στιγμές των διεκδικήσεων για να μην χειροτερεύσουν, αντίθετα να βελτιωθούν, οι όροι εργασίας και αμοιβής τους, όντας και οι ίδιοι ενεργοί συνδικαλιστές στον κλάδο τους.

Κορυφαία στιγμή η απεργία των 62 ημερών από το Δεκέμβριο του 1982 έως τον Ιανουάριο του 1983. Μας έκαναν την τιμή να μας εμπιστευτούν για να πάμε ένα ταξίδι, πίσω στο χρόνο.

Η ιστορία των Μεταλλείων Ερέτριας Φαρσάλων - Ήταν από τα πιο παλιά της Ελλάδας (Α' μέρος)

 

...αναδημοσίευση από το www.ertnews.gr...

Πέρασαν στην ιστορία, αλλά δεν χάθηκαν μέσα στη λήθη. Ο λόγος για τα μεταλλεία Ερέτριας Φαρσάλων που σήμερα μπορεί να παραμένουν αναξιοποίητα και να έχουν εικόνα διάλυσης, αν και θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν ως χώρος – μουσείο για τη βιομηχανική - μεταλλευτική μας κληρονομιά, όπως έχει γίνει στη Σέριφο για παράδειγμα με το μεταλλευτικό μουσείο. Σκληρή εργασία κάτω από τη γη, χωρίς καλό εξαερισμό, απολύτως ανθυγιεινή και όπως συνέβη και σε άλλες αντίστοιχες περιπτώσεις, άφησε τα ιατρικά της «αποτυπώματα» . Από τις στοές τους έβγαινε πυρίμαχος χρωμίτης (προσδίδει σκληρότητα στα κράματα που συμμετέχει, όπως και αντοχή στην οξείδωση, διάβρωση, χημικά αντιδραστήρια, υψηλές θερμοκρασίες».

Από το 1870 ξεκινάει η ιστορία τους στο γραφειοκρατικό πεδίο, όταν η οικογένεια Αποστολίδη αγόρασε από Τούρκο το τσιφλίκι Τσαγκλί (σήμερα Ερέτρια), ανακάλυψε τα κοιτάσματα και το 1870 έλαβε προσωρινή άδεια εκμετάλλευσης του μεταλλείου από τις τοπικές τουρκικές αρχές στα Ιωάννινα, και το 1872 την οριστική άδεια εκμετάλλευσης με σουλτανικό φιρμάνι. Η εκμετάλλευση του χρωμίτη άρχισε το 1880 και κράτησε ως το 1993.
Η συγκέντρωση εργατικού δυναμικού συνέβαλλε στη δημιουργία οικισμών στην περιοχή όπως τα Γιαννακαίικα και η Ν. Αργιθέα.

Μιλήσαμε με εργαζόμενους και στελέχη της επιχείρησης για να αντιληφθούμε το μέγεθός της και το αποτύπωμα που άφησε πίσω της.

Τα παλιά εργοστάσια στον Άγιο Ελευθέριο Αχαρνών «Νίνα» και «Ναθαναήλ»

 

...αναδημοσίευση από το www.ertnews.gr...

Πολλές φορές όταν βλέπουμε παλιές εγκαταστάσεις ρημαγμένες από το χρόνο και υπό το βάρος των πιεστικών μας υποχρεώσεων, τις προσπερνάμε χωρίς να αναλογιστούμε ότι κάποτε πίσω από αυτές, ή καλύτερα μέσα και γύρω από αυτές υπήρξε ανθρώπινη δραστηριότητα και πολλές «μικρές» ανθρώπινες ιστορίες. Ίσως μάλιστα αν η φθορά του χρόνου έχει προκαλέσει φθορές τέτοιας έκτασης που δείχνουν μη αναστρέψιμες να βαρυγκωμούμε κιόλας για το «σκουπιδαριό» που επιβαρύνει την περιοχή.

Στην οδό Αχαρνών στο ύψος του Αγίου Ελευθερίου, διασώζονται εγκαταστάσεις δύο εργοστασίων που δεν υπάρχουν εδώ και χρόνια. Περιοχή που κάποτε ήταν «θέρετρο» για τους εύπορους Αθηναίους, αραιοκατοικημένη, που αργότερα δέχτηκε Μικρασιάτες πρόσφυγες, ενώ φιλοξένησε πολλές επιχειρήσεις που πλέον δεν υπάρχουν πια.

Παλιοί «βιομηχανικοί γίγαντες» στη Νέα Φιλαδέλφεια

 

...αναδημοσίευση από το www.ertnews.gr...

Άφησαν το αποτύπωμά τους στην εποχή της ακμής τους τόσο με την παραγωγή τους που έβγαινε στην αγορά, όσο και με τα μεροκάματα που έδιναν, συνεπώς αγοραστική δύναμη, που με τη σειρά της συντηρούσε άλλα επαγγέλματα και δραστηριότητες, μέχρι που το πλήρωμα του χρόνου διέκοψε τις δραστηριότητές τους και ακολούθως το ρήμαγμα των εγκαταστάσεών τους οδηγεί και προς την απόλυτη εξαφάνισή τους σε βάθος χρόνου.

Περπατήσαμε στην περιοχή και φωτογραφήσαμε τους παλιούς βιομηχανικούς γίγαντες που πέρασαν στην ιστορία.
Μεταφερόμαστε στη Νέα Φιλαδέλφεια που εκεί στις αρχές του 1930 αρκετοί Μικρασιάτες πρόσφυγες και κυρίως γυναίκες βρήκαν δουλειά τόσο στη βιομηχανία - κλωστοϋφαντουργία «Μπριτάννια» (από τους 300 εργαζόμενους το 60% ήταν γυναίκες) που ιδρύθηκε το 1931, με την επωνυμία “Α.Ε. BRITANNIA Αγγλική Εριουργία εν Ελλάδι”., όσο και στον Τεγόπουλο (80% γυναίκες στο σύνολο του προσωπικού) που βρίσκεται απέναντι. Βρίσκονται κοντά στο γήπεδο της ΑΕΚ και στις όχθες του ρέματος του Γιαμπουρλά.

«Σαπωνοποιείο Ζερβού»: «Ο ξεχασμένος γείτονας» του 3ου Γυμνασίου και Λυκείου Χαλανδρίου

 

...αναδημοσίευση από το www.ertnews.gr...

Κοντά στη λεωφόρο Κηφισίας και το ΟΑΚΑ, λίγα μέτρα από τη Ριζάρειο, δίπλα στο σχολικό συγκρότημα του 3ου Γυμνασίου και Λυκείου Χαλανδρίου, βρίσκεται ένα αποτύπωμα μίας άλλης εποχής, τότε που τα εργοστάσια έδιναν μεροκάματα και παρήγαγαν προϊόντα, πριν τα καταπιεί η εξέλιξη των συγχωνεύσεων, των οικονομικών προβλημάτων, της κυριαρχίας κολοσσών, συνήθως πολυεθνικών και πριν αλλάξει ο χάρτης της αγοράς εργασίας και της οικονομίας στη χώρα μας.

Πολλά τα ανάλογα παραδείγματα στη χώρα μας και βεβαίως και στο λεκανοπέδιο της Αττικής.

ΖΥΜΑΙ Πατρών: Από την παραγωγική μονάδα στο αναξιοποίητο κτίριο - έρμαιο της φθοράς του χρόνου

 

...αναδημοσίευση από το www.ertnews.gr...

Στην περιοχή της Ακτής Δυμαίων στην Πάτρα, χωρίς να είναι εύκολα ορατό από αυτήν καθώς βρίσκεται ένα τετράγωνο μέσα και με ένα γειτονικό μεγάλο σούπερ μάρκετ ΑΒ να περιορίζει την ορατότητα, βρίσκεται ό,τι έχει απομείνει από τη ΖΥΜΑΙ ή αλλιώς « Ζύμαι Πατρών Α.Ε. .» .

Όπως μαρτυρά και το όνομα, η επιχείρηση αυτή αρτοποιία, παραγωγή μαγιάς, αρτοζύμης, παραγωγή προϊόντων αλεύρων (μακαρονοποιείο, παξιμάδια). Ιδρυτικό έτος της ΖΥΜΑΙ ήταν το 1934 και «γεννήτορες» της ήταν οι Ν. Ναχνικιάν, Η. Γκιώχας και Σ. Ηλιάδης.

Δήμητρα Λοΐζου–Βουλγαράκη: Τα παλιά μεταλλεία της ΜΥΚΟΜΠΑΡ να γίνουν μουσείο του εαυτού τους

 

...αναδημοσίευση από το www.ertnews.gr...

Σημαντικό ρόλο στη διάσωση της ιστορίας των μεταλλείων της Μυκόνου (ΜΥΚΟΜΠΑΡ) έχει παίξει με το ερευνητικό της έργο η Δήμητρα Λοΐζου-Βουλγαράκη, με πολύχρονη έρευνα και δραστηριότητες σε συνεργασία τόσο με τον Δήμο Μυκόνου όσο και με το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Κόρη εργαζομένου στη ΜΥΚΟΜΠΑΡ, έζησε από κοντά –από τα παιδικά της χρόνια– τη λειτουργία και τις επιπτώσεις στην τοπική κοινωνία που είχε η μεταλλευτική δραστηριότητα στο νησί των ανέμων – που στις μέρες μας οι περισσότεροι το γνωρίζουν μόνο λόγω τουρισμού, αγνοώντας ότι κάποτε από τα σπλάχνα του έβγαινε, με βαρύ τίμημα, ο πολύτιμος για την πετρελαϊκή βιομηχανία βαρύτης.

Η μεταλλευτική δραστηριότητα προϋπήρχε, όχι όμως συνδεδεμένη με την πετρελαϊκή βιομηχανία, καθώς, αρχικά, το 1898, ο Κερκυραίος Σπυρίδων Δεσπόζιτος και ο Ιταλός Λουδοβίκος Δεπιάν, μεταλλειολόγοι κι οι δυο, ίδρυσαν μεταλλευτική εταιρεία στη Μύκονο για εκμετάλλευση αργυρούχου μολύβδου (γαλένας), χαλκού και σιδήρου. Η εκμετάλλευση άρχισε από το 1901 με 150 εργάτες. Το 1908 έγινε εκμίσθωση των μεταλλοφόρων εκτάσεων στον Φερδινάνδο Σερπιέρη, αντιπρόσωπο της Γαλλικής Εταιρείας των μεταλλείων του Λαυρίου, για εξόρυξη αργυρούχου μολύβδου με 40 εργάτες· η δραστηριότητα αυτή κράτησε έως το 1915.

Για την ιστορία, η MAGCOBAR με έδρα το Houston του Texas –μέλος του αμερικανικού κολοσσού DRESSER με ευρύτατο πεδίο βιομηχανικών δραστηριοτήτων μεταξύ των οποίων οι γεωτρήσεις πετρελαίου και τα σχετικά με αυτές υλικά– το 1954 εκμίσθωσε το ιδιόκτητο μεταλλείο της Μυκόνου για 30 χρόνια, και, στη συνέχεια, ανέθεσε την εκμετάλλευση στη Μεταλλευτική Εταιρεία ΜΥΚΟΜΠΑΡ Α.Ε. με έδρα την Αθήνα.

Μιλήσαμε μαζί της για τα μεταλλεία της Μυκόνου και μας είπε τα ακόλουθα:

Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου: Το παρελθόν συνάντησε την καινοτομία και τον Πολιτισμό

...αναδημοσίευση από το www.ertnews.gr...
 

«Το Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου έχει ως στόχο τη διευκόλυνση και ανάπτυξη δράσεων καινοτομίας και πολιτισμού σε μια περιοχή που υπήρξε το λίκνο της βιομηχανικής ανάπτυξης στην Ελλάδα.

Σε συνεργασία με το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο έχει δημιουργήσει ένα νέο συνεργατικό πλαίσιο λειτουργίας που βοηθά στην γένεση νέων ιδεών, την προστασία και ανάδειξης της περιοχής, με σεβασμό στο παρελθόν της» αναφέρεται στο εισαγωγικό σημείωμα που παρουσιάζει τους βασικούς άξονες λειτουργίας του Τ.Π.Π.Λ..

Πράγματι εκεί που κάποτε γενιές και γενιές μεταλλωρύχων έβγαζαν ένα σκληρό μεροκάματα και εκεί που γράφτηκαν σημαντικές σελίδες της ιστορίας του εργατικού κινήματος, στις μέρες μας και με το Εθνικό Μετσόβειο Πολυτεχνείο να έχει παίξει τον κυρίαρχο ρόλο, ο χώρος στεγάζει επιστημονικές και πολιτιστικές δραστηριότητες και είναι ο καλύτερος φόρος τιμής σε αυτούς που στις γαλαρίες δεν έβλεπαν το φως του ήλιου. Φυσικά τίποτα δεν θα μπορούσε να γίνει αν ο χώρος δεν είχε διασωθεί, για να ακολουθήσουν οι επόμενες διαδικασίες της συντήρησης, των αναγκαίων παρεμβάσεων και τελικά της στέγασης των σύγχρονων δραστηριοτήτων.

Kρόνος: Ελπίδες διάσωσης του ιστορικού κτιρίου της Ελευσίνας

 

...αναδημοσίευση από το www.ertnews.gr...

«Κρόνος», ένα από τα πλέον εμβληματικά βιομηχανικά κτίρια στην Ελευσίνα, που η εικόνα του αποτελεί σήμα κατατεθέν της πόλης. Ποιο ήταν το παρελθόν και ποιο είναι το μέλλον που διαγράφεται για τις εγκαταστάσεις του Κρόνου;

                                      1929 - Kρόνος απεργία

Ήταν το μακρινό 1923 όταν ξεκίνησε η ανέγερση του εργοστασίου και τελικά λειτούργησε το 1926. Δεν ήταν μόνο το κτήριο αλλά συνολικά είχε υποδομή με προκυμαία, σιδηροδρομική γραμμή και δεξαμενές, δηλαδή αρκετά σύγχρονο για την εποχή του, με δυνατότητες μεταφοράς της παραγωγής του και πρώτων υλών. Η παραγωγή του ήταν οινόπνευμα, καθαρό και φωτιστικό, οινοπνευματώδη ποτά όπως κονιάκ και ούζο και οίνους από χλωρό σταφύλι και ξηρή σταφίδα. Ανήκε στην ιδρυθείσα το 1911 εταιρία με την επωνυμία «Ανώνυμος Εταιρεία Οινοπνευματοποιίας».

ΧΡΩΠΕΙ - ΕΛΒΙΠΥ: Έτοιμη να δώσει τη σκυτάλη σε νέες δραστηριότητες

 ...αναδημοσίευση από το www.ertnews.gr...

Στέκει αγέρωχη αν και πληγωμένη από τα χρόνια της εγκατάλειψης η ΧΡΩΠΕΙ – EΛΒΙΠΥ στην οδό Πειραιώς, τόσο κοντά στο γήπεδο Καραϊσκάκη, στο λιμάνι του Πειραιά και στις άλλες παλιές βιομηχανίες της περιοχής που εύκολα σε κάνει να αναπολείς τις εποχές που οι φάμπρικες έφερναν στην περιοχή ένα «μελίσσι» εργατών. Γαβριήλ Πειραϊκή-Πατραϊκή, ΑΖΕΛ, Κεράνης, Κεραμεικός, ΕΛΑΪΣ και τόσες άλλες επιχειρήσεις μίας άλλης εποχής ήταν τα εμβληματικά κτήρια, γύρω από τα οποία χτυπούσε η καρδιά της εργατούπολης του Πειραιά.

Το κοντινό λιμάνι και ο σιδηροδρομικός σταθμός ήταν πύλες διακίνησης των πρώτων υλών.