...αναδημοσίευση από το www.ertnews.gr...
Αρχηγός των Βρετανών κομάντος ήταν ο συνταγματάρχης Έντι Μάγιερς (Myers) ο οποίος αργότερα ανέλαβε αρχηγός της Βρετανικής Αποστολής στην Ελλάδα, με υπαρχηγό τον έφεδρο ταγματάρχη Κρις Γουντχάουζ (Woodhouse). Στη Βρετανική αποστολή συμμετείχε και ο Ζακυνθινός έφεδρος υπολοχαγός Θέμης Μαρίνος ο οποίος είχε καταφύγει στην Μέση Ανατολή και ειδικεύτηκε από τους Βρετανούς στα σαμποτάζ και ήταν παράλληλα και διερμηνέας των Βρετανών.
Όπως αναφέρει ο Δήμος Δωρίδος: «Στα χρόνια της Γερμανο – Ιταλικής Κατοχής, η πρώτη ρίψη στην Ελλάδα από αεροπλάνα της Αγγλικής Αεροπορίας (ΡΑΦ) που ξεκίνησαν από το Κάιρο, πραγματοποιήθηκε στον "Έλατο του Καρουτιανού Κάμπου" τη νύχτα της 30ής Σ/βρίου του 1942. Τότε έπεσε με αλεξίπτωτα η πρώτη Αγγλική αποστολή σαμποτέρ στην κατεχόμενη Ελλάδα, για να οργανώσει σαμποτάζ, με τη συνεργασία Ελλήνων ανταρτών. Οι Καρούτες έχουν χαρακτηριστεί μαρτυρικό χωριό, κάηκαν και καταστράφηκαν τέσσερις φορές από τους κατακτητές και είχαν και ανθρώπινα θύματα».
Η αποστολή προέβλεπε την δολιοφθορά στο σιδηροδρομικό δίκτυο Θεσσαλονίκης – Αθήνας, με στρατιωτικό στόχο την διακοπή ανεφοδιασμού των Γερμανικών δυνάμεων του στρατάρχη Ρόμελ στη βόρεια Αφρική.
Στα πλαίσια αυτά επελέγη η ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοπόταμου, που έγινε με τη συνεργασία ανταρτών του ΕΛΑΣ και του ΕΔΕΣ, τη νύχτα 25 προς 26 Νοεμβρίου και είχε σαν αποτέλεσμα τη δημιουργία προβλημάτων στον ανεφοδιασμό των Γερμανών στη Βόρεια Αφρική. Λίγες ημέρες νωρίτερα η μάχη του Ελ Αλαμέιν, ήταν επιτυχής για τη συμμαχική πλευρά, αλλάζοντας τη ροή των εξελίξεων στο μέτωπο της Αφρικής.
Ας γυρίσουμε όμως στην πρώτη ρίψη αλεξιπτωτιστών στην Ελλάδα, εκ των οποίων κάποιοι έπεσαν κοντά στο χωριό και άλλοι ψηλότερα, προς τη Γκιώνα.
Ο μη ευρισκόμενος στη ζωή Γιώργος Κατσίμπας (αξιωματικός του Ελληνικού Στρατού, λογοτέχνης, αντιστασιακός, κλπ), έγραψε μία επιστολή για τα γεγονότα εκείνων των ημερών, η οποία δημοσιεύτηκε από τον επίσης μη ευρισκόμενο στη ζωή, σημαντικό ιστοριοδίφη και λαογράφο της περιοχής Κώστα Καψάλη, που αρθρογραφούσε και συντηρούσε το Blog lidoriki.com. Όπως είχε αναφέρει: «πρωτοστάτησα στη συγκέντρωση των αλεξιπτωτιστών και των πραγμάτων τους με τους Θόδωρο και Θύμιο Ασημακόπουλο, Χαράλαμπο Μπαιρακτάρη, Νίκο Ζωγράφο κι’ άλλους».
Εκεί δήλωσε ότι οι Ιταλοί κατάλαβαν ότι είχε γίνει ρίψη αλεξιπτωτιστών και ένας ντόπιος τους κατέδωσε ότι οι αλεξιπτωτιστές βοηθήθηκαν από Καρουτιανούς. Αποτέλεσμα ήταν για αντίποινα οι Ιταλοί να κάψουν σπίτια του χωριού.
Ο Γ. Κατσίμπας περιέγραψε πως: «Είπα στον Έντυ ότι η Καρούτα θα καεί απ’ τους Ιταλούς. “Δεν πειράζει, μ’ απάντησε, θάρθει η ώρα να φάτε με χρυσά κουτάλια”. Με κανένα κουτάλι δεν έφαγαν οι Καρουτιανοί. Θυμάμαι βρέθηκα στην Άμφισσα και η Ούνρα μοίραζε διάφορα είδη στα χωριά, στην Καρούτα δεν έδωσαν τίποτα. Για να καεί, λέγαν, δεν ήταν Εθνικόφρονη ! Οι Ιταλοί, δώσαν εντολή μετά το κάψιμο, να μη δέχονται Καρουτιανούς στ’ άλλα χωριά. Κάποιος Σκαλιώτης κατάγγειλε στους Ιταλούς ότι χωριανοί του περιποιήθηκαν Καρουτιανούς, τον βρήκα στην Κατοχή, δεν του πήρα το κεφάλι, μόνο κατακεφαλιές του έδωσα.
Έτσι κυνηγημένοι κι’ έρμοι, πολλοί δυστυχισμένοι Καρουτιανοί, δεν πρόφτασαν τη λευτεριά. Ο Γιωργαντώνης δε θέλησε να βγει απ’ το σπίτι του, τον έκαψαν ζωντανό οι Ιταλοί. Τον αείμνηστο Παπαδάσκαλο Γιώργο Ασημακόπουλο, τον έσυραν απ’ τα γένια για να γλυτώσει το κάψιμο με το σπίτι του. Κάποιος Γερμανός που γλύτωσε στη μάχη και ήρθε τον Αύγουστο του 1977 στο χωριό, μου έλεγε πως αν ήταν πλούσιος θάχτιζε ο ίδιος τις Καρούτες.
Ας είναι, τις έχτισαν οι “σύμμαχοι” Εγγλέζοι, αυτοί που τις έκαψαν, γιατί τον Αύγουστο του 1942 δεν υπήρχε αντάρτικο σαν δικαιολογητικό των Ιταλών. Η πτώση των Άγγλων των αλεξιπτωτιστών ήταν ο μόνος λόγος της συμφοράς. Όσο για την Ελληνική Πολιτεία δεν έχω να προσθέσω τίποτα. Είναι γνωστή η πολιτεία της …
Τι σας φταίγαν; έλεγε Έλληνας Ταγματάρχης το 1945 στους συγχωριανούς μου Καρουτιανούς, αυτά τα εκλεκτά παιδιά των Γερμανών και τα σκοτώσατε; Ευχαρίστως θα φορούσα εφτά Γερμανικά καπέλα για να σας πολεμάω”.
ΣΗΜ: Όνομα ταγματάρχη, Γκέκας».
Δεν ήταν η μόνη συμβολή της περιοχής στη μάχη για την απελευθέρωση, καθώς στις 5 Αυγούστου του 1944, οι αντάρτες του ΕΛΑΣ, σε συνεργασία με Άγγλους και Αμερικανούς σαμποτέρ, παγίδεψαν στις Καρούτες ένα Τάγμα 250 επίλεκτων Γερμανών στρατιωτών και το εξολόθρευσαν. Στη φονική αυτή μάχη σκοτώθηκαν περισσότεροι από 100 Γερμανοί με το Διοικητή τους. Περισσότεροι από τους νεκρούς υπήρξαν οι αιχμάλωτοι. Σκοτώθηκαν και 29 αντάρτες και τρεις Καρουτιανοί πολίτες».
Για την ιστορία, με τον νόμο 1285 /82 της κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ καθιερώθηκε επίσημα σαν Ημέρα Εθνικής Αντίστασης αφού η ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοπόταμου, ήταν η μοναδική αντιστασιακή ενέργεια που πραγματοποιήθηκε με ενωμένες τις Ελληνικές ανταρτικές δυνάμεις. Οι Καρούτες ήταν η αφετηρία της συγκεκριμένης ενέργειας και δικαίως μπορούν να καμαρώνουν για την προσφορά τους στην αποτίναξη του ζυγού των κατακτητών.
Eπιμέλεια αφιερώματος: Νάσος Μπράτσος
