17 Ιουλίου 2026
Το Δίκτυο Καταγραφής Περιστατικών Ρατσιστικής Βίας καταγράφει, το τελευταίο διάστημα, αυξημένο αριθμό περιστατικών ρητορικής μίσους μέσω διαδικτύου. Η εξέλιξη αυτή συμπίπτει με την αύξηση περιστατικών ρατσιστικής βίας και αναδεικνύει την ανάγκη στενής παρακολούθησης της ολοένα αυξανόμενης διάδοσης της ρητορικής μίσους στον ψηφιακό χώρο, καθώς και της αλληλεπίδρασής της με τα περιστατικά βίας που εκδηλώνονται στον φυσικό κόσμο.
Ενδεικτική της τάσης αυτής είναι η δημοσίευση δεκάδων σχολίων και αντιδράσεων που αναπαράγουν ή υποκινούν ρητορική μίσους καθώς και ρατσιστικών σχολίων κάτω από αναρτήσεις μελών του Δικτύου στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σχετικά με το έργο τους και τρέχουσες εξελίξεις όπως η αύξηση περιστατικών ρατσιστικής βίας, η επέτειος από το ναυάγιο της Πύλου κ.ά. Πληθώρα αντίστοιχων διαδικτυακών ομοφοβικών/τρανσφοβικών επιθέσεων καταγράφηκε την εβδομάδα Υπερηφάνειας (Pride) με θύματα απλούς χρήστες/χρήστριες αλλά και άλλες οργανώσεις-μέλη του Δικτύου.
Το περιεχόμενο των σχολίων αυτών, καθώς και η μαζική επιδοκιμασία τους από το κοινό των πλατφορμών, καταδεικνύουν τη συστηματική χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης για τη διάδοση ρατσιστικού, ξενοφοβικού, σεξιστικού, μισαναπηρικού, ομοφοβικού και τρανσφοβικού λόγου και ενισχύουν τον προβληματισμό για την κανονικοποίηση της ρητορικής μίσους στο διαδίκτυο και την ολοένα αυξανόμενη στοχοποίηση υπερασπιστών ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Παράλληλα, από τις αρχές του έτους έχει καταγραφεί μια σειρά σοβαρών περιστατικών ρατσιστικής βίας, μεταξύ των οποίων η οργανωμένη επίθεση και ο τραυματισμός του προέδρου της Ένωσης Φιλιππινέζων Ελλάδος κατά τη διάρκεια πολιτιστικού φεστιβάλ, η επίθεση σε τρανς γυναίκα στην Καλλιθέα, ο ξυλοδαρμός δύο νεαρών Αιγυπτίων στην ίδια περιοχή που συνοδεύτηκε από τη διασπορά ψευδών ειδήσεων σε βάρος τους, ομοφοβική επίθεση στο Ζάππειο, καθώς και εκφοβιστικές ενέργειες με φασιστικά συνθήματα και ναζιστικούς χαιρετισμούς στην Αλεξανδρούπολη.
Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν δημόσιες τοποθετήσεις αξιωματούχων και προσώπων σε θέσεις ευθύνης που συμβάλλουν στην αναπαραγωγή στερεοτύπων και μισαλλόδοξου λόγου, ιδίως απέναντι σε προσφύγισσες/ πρόσφυγες και μετανάστριες/ μετανάστες.
Η ανησυχητικά αυξανόμενη διάδοση περιεχομένου που επικροτεί ή υποκινεί περιστατικά ρατσιστικής βίας, και οξύνεται ακόμη περισσότερο σε προεκλογικές περιόδους, συμβάλλει στη διαμόρφωση ενός κλίματος φόβου και ανασφάλειας για τα στοχοποιούμενα πρόσωπα, τις κοινότητες και τους υπερασπιστές τους, υπονομεύει την κοινωνική συνοχή και ευνοεί την περαιτέρω κλιμάκωση της ρατσιστικής βίας.
Το Δίκτυο υπενθυμίζει ότι η αποτελεσματική αντιμετώπιση της ρητορικής μίσους μέσω διαδικτύου και των εγκλημάτων μίσους προϋποθέτει την έγκαιρη καταγραφή των περιστατικών, την αποτελεσματική διερεύνησή τους από τις αρμόδιες αρχές, και την προώθηση ενός δημόσιου λόγου που καλλιεργεί τον σεβασμό στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια, τη διαφορετικότητα και τη συμπερίληψη, κι ενισχύει την κοινωνική συνοχή.
Το Δίκτυο θα συνεχίσει να παρακολουθεί στενά την εξέλιξη αυτή και καλεί τις αρμόδιες αρχές, τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης και την κοινωνία των πολιτών να επιδείξουν αυξημένη επαγρύπνηση για την αντιμετώπιση της ρητορικής μίσους μέσω διαδικτύου και την προστασία των προσώπων, των κοινοτήτων και των υπερασπιστών ανθρωπίνων δικαιωμάτων που στοχοποιούνται.
racistviolence@nchr.gr
www.rvrn.org
Το Δίκτυο Καταγραφής Περιστατικών Ρατσιστικής Βίας δημιουργήθηκε το 2011 με πρωτοβουλία της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου και της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες. Το Δίκτυο έχει 58 μέλη: Αίτημα, Αλληλεγγύη Solidarity Now, Αντιγόνη-Κέντρο Πληροφόρησης και Τεκμηρίωσης, Αντιρατσιστικό Παρατηρητήριο Πανεπιστημίου Αιγαίου, Άρσις-Κοινωνική Οργάνωση Υποστήριξης Νέων, Γιατροί του Κόσμου, Διεθνής Αμνηστία, Δίκτυο για τα Δικαιώματα του Παιδιού, Δίκτυο Κοινωνικής Υποστήριξης Προσφύγων και Μεταναστών, «Ελληνική Δράση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα»– Πλειάδες, Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός, Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες, Ελληνικό Φόρουμ Μεταναστών, Ελληνικό Φόρουμ Προσφύγων, Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Δικηγορικού Συλλόγου Ρόδου, Θετική Φωνή, Ιατρική Παρέμβαση, Κάριτας Αθήνας, Κάριτας Ελλάς, Κέντρο Γυναικείων Μελετών και Ερευνών «Διοτίμα», Κέντρο Ημέρας «Βαβέλ», ΣΥΝΥΠΑΡΞΙΣ-Οικουμενικό Πρόγραμμα Προσφύγων, Κίνηση Υπεράσπισης των Δικαιωμάτων Προσφύγων και Μεταναστών/-στριών (Πάτρα), Κόσμος χωρίς Πολέμους και Βία, ΛΑΘΡΑ; Επιτροπή αλληλεγγύης στους πρόσφυγες Χίου, ΜETAδραση, Οικογένειες Ουράνιο Τόξο, Ομάδα Δικηγόρων για τα Δικαιώματα Προσφύγων και Μεταναστών, Ομάδα Νομικών για την Υπεράσπιση των Δικαιωμάτων Προσφύγων και Μεταναστών (Θεσσαλονίκη), Ομοφυλοφιλική και Λεσβιακή Κοινότητα Ελλάδας (ΟΛΚΕ), Σύλλογος Ενωμένων Αφγανών, Σύνδεσμος Κοινωνικών Λειτουργών Ελλάδας, Σωματείο Υποστήριξης Διεμφυλικών, Φάρος του Κόσμου, Υποστήριξη Προσφύγων στο Αιγαίο, Act Up Hellas, ASANTE, Colour Youth – Κοινότητα LGBTQ Νέων Αθήνας, Generation 2.0 RED, HIAS Ελλάδας, HumanRights360, Melissa Network, PRAKSIS, Α21, Σημείο | για τη μελέτη και την αντιμετώπιση της ακροδεξιάς, Αλληλεγγύη Λέσβου ΑΜΚΕ, Steps, Legal Centre Lesvos, Aegean Migrant Solidarity | Christian Peacemaker Teams, ΕΛΛΑΝ ΠΑΣΣΕ, International Rescue Committee (IRC), Κέντρο Έρευνας Κοινωνικών και Ανθρωπιστικών Κρίσεων-ΚΕΚΑΚ, Thessaloniki Pride, I Have Rights, Velos Youth, Mobile Info Team, Athens Pride.
