Κυριακή 15 Φεβρουαρίου 2026

Από τον αρχαίο «Αγχεσμό» έως το Αττικό Άλσος (φωτορεπορτάζ)

 


...αναδημοσίευση από το www.ertnews.gr...

Δύο λόφοι αποτελούν το σημερινό Αττικό Άλσος στην Αθήνα, του οποίου η ιστορία χάνεται στα αρχαία χρόνια, όταν δεν υπήρχε άλσος, αλλά τότε που τα Τουρκοβούνια είχαν την ονομασία «Αγχεσμός», ενώ ο Θουκυδίδης ονόμασε τον λόφο που «κόβει» στα δύο την Αττική, Βριλησσό, ονομασία που σώζεται και στους ημικτηματολογικούς χάρτες του Δήμου Αθηναίων της δεκαετίας του 1950.

Ενδιαμέσως από το μεσοπόλεμο έως το Β’ Παγκόσμιο, αλλά και έως τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του 1970 στην περιοχή υπήρχε η λατομική δραστηριότητα, όπως και σε κοντινά της σημεία (πχ Γαλάτσι, Ψυχικό, Λαμπρινή, με καμίνια, ασβεστοκάμινα, κλπ) Υπήρξε και χώρος για μικρές εκδρομικές αποδράσεις εκείνα τα χρόνια, παρά το γεγονός ότι το πράσινο αναπτύχθηκε τις δεκαετίες του 1970 και 1980, με δενδροφυτεύσεις.



σπιτάκια - φωλιές για «ενοίκους» του Άλσους

Η επιλογή «δούλεψε» και έτσι ο πάλαι ποτέ «σκληρός» ορεινός όγκος, έχει μετατραπεί στο σημερινό Αττικό Άλσος που λειτουργεί υπό την ευθύνη της Περιφέρειας Αττικής.



στο βάθος ο Υμηττός

Η θέα που προσφέρει (ανάλογα και με τις επικρατούσες καιρικές συνθήκες, όταν αυτές το επιτρέπουν) είναι εντυπωσιακή, έχει άλλωστε υψόμετρο 337 μέτρα. Μπορεί κανείς να δει την Ακρόπολη, τον Λυκαβηττό, το Ελληνικό, τον Σαρωνικό, το Ψυχικό, την Πετρούπολη και διάφορες άλλες περιοχές και δυστυχώς να συνειδητοποιήσει πόσο πολύ έχει πνιγεί στο τσιμέντο το λεκανοπέδιο της Αττικής και πόσοι λίγοι χώροι πρασίνου, εντοπίζονται από εκεί ψηλά, να αποτελούν «οάσεις» στην πρωτεύουσα της χώρας.


αριστερά ο πύργος του Ελληνικού, στο μέσον ο Λυκαβηττός, δεξιά η Ακρόπολη


Έχει έκταση 550 στρέμματα και συνορεύει με τις περιοχές της Κυψέλης, της Νέας Φιλοθέης και του Γαλατσίου. Κυριαρχούν τα κυπαρίσσια, αλλά υπάρχουν και αρκετά άλλα είδη δένδρων. Στο φωτορεπορτάζ που κάναμε κάτω από δύσκολες συνθήκες, ως προς τον αέρα, διαπιστώσαμε ότι μέσα στο άλσος, αυτό το «πράσινο φράγμα», μειώνει κατά πολύ την ένταση του αέρα και έτσι ο καιρός ακόμα και αν μέσα στο αστικό περιβάλλον αποτρέπει τους περιπάτους, εκεί ψηλά, είναι σαφώς καλύτερες οι συνθήκες.






Μπορεί κανείς να βρει χώρους περιπάτου, παιδική χαρά, χώρους για ανάπαυση με στέγαστρα και προσφάτως και «έξυπνα παγκάκια», όπου μπορεί κανείς να φορτίσει το κινητό του τηλέφωνο. Επίσης διαθέτει διαδρομές για τρέξιμο, καφετέρια έξω από τον περιφραγμένο χώρο περιπάτου, χώρους άθλησης, όπου η χρήση ορισμένων εγκαταστάσεων αποτελεί πεδίο τριβών με πολίτες για τους όρους χρήσης – παραχώρησής τους τα τελευταία χρόνια, θερινό κινηματογράφο και θέατρο και γενικά είναι ένας χώρος που συνδυάζει το πράσινο, με τον αθλητισμό και τον Πολιτισμό. Έξω από τις εισόδους του Αττικού Άλσους υπάρχει ικανοποιητικός χώρος για παρκάρισμα.







Έχει σημαντική συμβολή στη διατήρηση της χλωρίδας και της πανίδας, όχι μόνο σε «αναμενόμενα» είδη, όπως τα πουλιά που κάνουν φωλιές μέσα σε αυτό, αλλά και είδη που τελευταία «κατηφορίζουν» κοντά στον αστικό ιστό, αφού στον περιφερειακό δρόμο του Άλσους εντοπίσαμε αλεπού.



Σίγουρα αποτελεί έναν πολύτιμο πνεύμονα πρασίνου που πρέπει να δώσει κίνητρο στην μετατροπή και άλλων ανάλογων «ανενεργών» ορεινών όγκων στο λεκανοπέδιο, σε περιοχές που θα δώσουν ανάσες στο περιβάλλον και την ποιότητα ζωής των πολιτών.

Έρευνα & φωτο: Νάσος Μπράτσος